İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ört

10
geçiş
3,7
milyonda
21.683.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
115
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Uigurica I-IV5792,1
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Uygurca tövbe duası (Zieme)26.622,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
U D 0,39
ShoR D 0,00
Tövbe —

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ört) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
örtlüg35110,6510,951,7339,9
yalın613510,4110,552,4576,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ört” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
U II, T. II Y 42.-64 aviş tamudaġı ört yalınta aġantuġta anta ökünser ne tusu bolġai
ShoR 8.3 /217–219 … ġ yaġmur yaġıḍıp nizvanı-lıġ (tooz topraḳ) -ların ḳatġu-luġ ört yalın-ların boḳuru amırḍġuru yarlıḳap ::
Tövbe II Y 40.4 [U 3116]-14–19 … uy ayıġ ḳılınç(ı)m(ı)znı ḳaltı ḳur--uġ ḳovuḳ sögüt özeninte ört tamıtmış teg ökünmeklig örtin örtenür-biz:
Tövbe II Y 40.5 [U 3117]-43–45 … erkligleri yekler ögümüzni köŋülümüzni saçmazḳan [tamu]daḳı ört yalın utru ünmezken örtlüg yėr--[lerde?] taḳı aġtanmazḳan a …
U II, T. II, Y., 48-41–42 tamu erkligleri ögümin köŋülümin saçmaz-ḳan tamu-daġı ört yalın utru önmez-ken ört-lüg yėrlerde taḳı aḳtınmaz-ḳan emt …
Mait taş kapaġın--ta oy kazıp tolu ört yalın koz kodup belgüsüz agzın örtdi / - ...
U II, T. II Y 42.-60–61 tamu erkligi ögümin köŋülümin saçmaz-ġan tamutaḳı ört yalın taġı önmez-ken örtlüg yalınlarta taġı aġanmaz-ġan ökü …
U II, T. II Y 42.-5–17 … öntürgüçi yadçı boltum erser boġaġuçı boltum erser t . . . [ört put]luġ tınlġlaraġ ḳınaġuçı emgetgüçi boltum erser kişi ölü …
U II, T. II Y. 52,2 - 25 inçe ḳltı temirlig taġ-dın . . . ört yalın öner erser . . antaġ asuġluġ kilimbi yekler ⟦Überschr …
Mait … ki başlar ka- ... -usurlar ... közleri to- ... aġızlarıntın ört ya(lın öner)