İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

‘amel

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
113
geçiş
41,9
milyonda
3
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig113,6
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10643,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,45
KB D 0,00
AH D 0,33
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: amel) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şerîfime7910,8811,182,64102,5
zecel5810,4010,872,2369,5
göre122999,906,903,4491,7
sâ‘ate399,659,961,7336,6
edesin4529,637,841,9935,9
şerîfe82979,326,332,7954,7
hattı136629,105,873,5480,7
etmeyüp105678,915,723,1059,9
hadîs31158,756,281,7120,3
emri53688,415,342,1827,4
ana101.1038,074,763,0546,9
fermânı32737,995,041,6815,2
zikr33307,794,761,6714,1
nûş57387,594,342,1320,6
eyleyüp46137,504,281,9016,2
gelen36906,943,701,609,9
ise38196,723,451,578,9
dedikde39686,513,211,548,0
ederler114.5656,272,852,8624,6
eyle52.2536,112,731,9010,4
şerîf31.3396,082,741,476,3
eder94.2496,082,662,5318,1
edüp4923.9576,062,615,8597,3
kadar44.2584,911,491,293,1
hâlâ33.7214,681,271,011,8
hemân33.8654,631,210,981,6
ile1623.7694,461,012,016,3
hazreti45.9454,441,011,001,6
her35.9674,020,590,580,4
ü511.2953,840,400,540,4
üzre511.8893,770,330,450,2
dahi513.1863,620,180,260,1
ammâ515.2293,42-0,03-0,050,0
ve32147.9192,82-0,63-3,107,5
olup317.2812,50-0,95-1,611,6
cümle321.1972,21-1,24-2,373,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (113) →
EÇS VI 86b … -yı fakr [u] fâka ile kifâflanup "El-fakru fahrî" hadîsiyle amel eder bir alay ehl-i sünnet ve'l-cemâ‘a pâk u pâkîze tâ’ife- …
EÇS X Y252b … rı bu Padre ve Kolon râhiblerin tahrîrleri üzre hartalarına amel edüp deryâda şinâverlik ederler. Gâyet mu‘temed hartaları v …
KuT T. 33/34b1 … si bir aylıḳ yol aḳıttımız aŋar baḳır yulını peridin ol kim ʿamel ḳılur anıŋ utrusında iḍi yarlıġı birle kim kim ḳıssa olardı …
EÇS III 83b … en} perhîz edüp ale's-sabâh bir filcân ol sudan nûş edüp üç amel eder bir fincân dahi nûş edene üç amel eder. Bu tertîb üzre …
EÇS II 365a–366a … i. Ammâ "men hafaza'l-lisâne selleme mine'l-afat" hadîsiyle amel edüp summun bükmün olup âsûde-hâl durdum. "Tiz Köprülü Mehe …
EÇS V 78b … rın feth edüp kabza-i teshîre alasın ve her hatt-ı şerîfime amel edesin ve her serhadleri bir hoş muhâfaza edesin ve cümle k …
EÇS V 23a … bu âb-ı nâbı aşağı akındısıyla alsalar aşağıdan yedi sekiz amel eder, ammâ suyun akdığı aksine aşağıdan yukaru kâse ve tas …
EÇS II 302a–302b … ahi kânûn-ı Safî üzre bir bahâ takdîr etmişlerdir. Ana göre amel edüp ehl-i Kıble ve muhemmenleri vardır. Her bâr kânûn-ı şâ …
EÇS X Y193a–Y193b … a‘lâ ile kırâ’at olunup her ne ki fermân olunmuşsa ol sâ‘at amel olunmasıyçün taraf taraf beyâz buyurdular ile çavuşlar ve a …
EÇS III 176a … aberdâr olup inkırâzu'd-deverân Furkân-ı Mecîd-i mu‘ciz ile amel ederler, başka bir ilimdir" buyurdular.