İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ademi

5 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
420
geçiş
155,7
milyonda
5
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası12315,0
Kutadgu Bilig113,6
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi406165,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,63
KB D 0,00
AH D 0,00
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: âdemi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
helâk213139,875,754,50127,7
sânî213389,835,644,49124,5
benî341.0109,614,765,62160,1
katl258259,364,614,79112,5
nûh133229,175,023,4965,8
çerkezi8549,116,892,8061,8
necî7548,926,702,6252,1
zâdı6128,838,652,4463,7
desen6288,787,432,4451,2
mecrûh71838,574,942,5634,7
nûh’a5358,496,842,2238,3
cellâdlar5368,496,802,2238,0
dehşet5568,436,162,2033,3
değme4428,156,261,9727,2
eder394.2498,102,885,4089,0
vermeyüp63048,093,992,2922,0
boşnak4868,025,221,9521,4
kürd4938,005,111,9420,7
amân75137,943,452,4020,9
âfinâ41297,904,641,9218,2
bolatkay397,848,061,7328,7
ebi397,848,061,7328,7
ısıtması3127,837,651,7226,7
kudretiyle3197,816,991,7223,6
azdır41767,784,191,8915,8
sermest3287,786,431,7121,1
soğan3337,766,191,7120,1
arı3357,766,111,7119,7
müşâbih3357,766,111,7119,7
gasl41877,754,101,8815,3
mücrim3427,735,841,7018,6
da‘vet42027,723,991,8714,7
halk65147,723,232,1916,2
komazlar3487,715,651,7017,8
dilim3547,705,481,6917,1
yıkup3567,695,431,6916,9
atından3577,695,401,6916,8
allâhümme42247,673,841,8613,9
âdem’den3647,675,231,6916,1
hayrân42587,593,641,8412,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (420) →
EÇS IX Y67a … mukassî sengistân boğazlar vardır kim bir âdem taş ile bin âdemi geçirtmemeğe kâdirdir.
EÇS X Y452b … ve Jana Çerkezi ve Büyük Jana Çerkezi ve Hatukay Çerkezi ve Âdemî Çerkezi ve Bolatkay Çerkezi ve Bozoduk Çerkezi ve Mamşûh Çe …
EÇS VII 124b … a tûlu kâmil sekiz bin germe yiğit adımıdır. Yohsa bir yalı âdemi adımı değildir. Bir yalı adımıyla kâmil bir fersah tûllu bi …
EÇS I 162b … z aded hayvânâtdan tenâsül buldu ve Hazret-i Nûh'a anıniçün Âdem-i Sânî dediler. İşte ibtidâ edîm-i arzda gemi binâ eden Hazre …
EÇS IX Y110a … da bir şeddâdî sa‘b taş binâ harâb kal‘adır. İçinde âdem ve âdemî zâdı yokdur, ammâ kal‘a dibinde bir ma‘mûr [u] âbâdân bir m …
EÇS VII 113a … inden evvelâ Şağake askeri ve Jana kavmi ve Mamşuh kavmi ve Âdemî kavmi ve Bolatkay aşîreti ve Besni kabîlesi ve Kabarti beğl …
EÇS X Y119b–Y120a … çok olmağile ekseriyyâ halkı meshûr ve memkûrdur. Hemân ol âdemi ahâlî-i mahalle paşaya arz edüp buyurdı-yı şerîf ile bîmârh …
EÇS II 255b–256a … vli müverrih-i Tuhfe eydür: Kaçan kim Cenâb-ı Bârî Hazret-i Âdem'i edîm-i arzda yed-i kudretiyle halk etdikde Tatar sıfatlı ha …
EÇS II 342b–343a … di. Ammâ bir mücrim âdemin girîbânı anın destine girince ol âdemi dilim dilim dilrîş edüp ana bir iş ederdi kim ol âdemin âhi …
EÇS I 147a … yen etmeğiçün civârından dâne-i gendüm bahânesiyle Hazret-i Âdem-i Safîyi zemîne getirüp ecel-i müsammâsı nihâyetine dek Âdem- …