İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

alım

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
96
geçiş
35,6
milyonda
3
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig568,0
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık31.087,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8735,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,39
DLT D 0,00
AH D 0,49
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: âlim) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dânâdır171812,2511,704,12270,2
fâzıl2711512,039,695,19316,5
âmil144011,7210,263,74177,1
şâ‘ir53410,309,012,2353,3
kimesne74368,755,822,6042,9
âlem63648,745,862,4137,1
kâmil151.4468,325,193,7779,1
allâh68007,784,722,3627,8
allah33897,664,761,6714,1
ü5511.2957,314,106,98212,6
bilge35697,214,211,6411,9
hudâ102.5826,933,772,9333,8
medfûndur31.2356,213,091,537,6
u2217.4345,362,153,6331,9
hazreti35.9454,020,830,760,8
ammâ715.2293,900,691,011,4
ve57147.9193,660,441,975,1
dahi413.1863,300,090,120,0
olup417.2812,92-0,30-0,460,2
edüp323.9572,03-1,18-2,202,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (96) →
EÇS VIII 192a Ol Allâh-ı âlim ü dânâya ma‘lûmdur kim bu hakîrin bir gulâmları ve bir refî …
EÇS I 111a … rup yine Na‘lıncı Hüseyin Çelebi'ye dükkânı verdiler. Allâh âlim ü dânâdır.
EÇS IX Y355a … ikî'de keşf [ü] kerâmet sâhibi bir mürşid-i merd-i kâmil ve âlim ü âmil kimesnedir.
EÇS VI 78a … lunup ale'l-akîb Hayreddîn Efendi nâm bir fâzıl-ı benâm bir âlim ve fuzelâ-yı hümâmı beş yüz akçe [ile] mevleviyyet-i molla …
EÇS X Y249b Kadıasker Kebîrîzâde: Âlim ü âmil ve kâmil ü müteşerri‘ ve cerî mollâdır. Ve,
EÇS VI 134a … başında {beği} salb eder, ammâ "Fuzelâyi'd-dehrden gâzî ve âlim ve zâhid bir mîr-i muhterem idi" deyü bu mîr-i merhûmun ve …
EÇS II 239a … . Murâd-ı Sânî'nin ve Ebü'l-feth'in zamânında hâce-i âlem ü âlim idi. Cemî‘î ulûmda te‘lîfâtı vardır. Mevtine târîhdir: Cenn …
EÇS IV 368b … di, ammâ nazar-ı Resûl ile zinde idi ve ilm-i ledünde gâyet âlim idi. Ve Hazret-i Resûl Selmân-ı Pâk hakkında
EÇS I 49a … dîn Cemâlî: Asr-ı Selîm Hân'da dahi şeyhülislâm idi. Âmil ü âlim ve kâmil ü fâzıl bir azîz idi. Elli akçe terakkî ile tekâ‘ü …
EÇS I 112a … hazîresinde âsûdedir. Monlâ-yı müşârün-ileyh ecdâdlarından âlim u fâzıl ve hüsnü'l-ahlâk, tayyibü'l-ağrâk, elsine-i selâsed …