İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

anam

21
geçiş
7,8
milyonda
12.488.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV1158,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,49
DK D 0,63
EÇS D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: anam) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
atam32211,1611,101,7340,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“anam” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (21) →
DK V 28 … ul aydur men niçe can bulayım meger bir ḳoca babam bir ḳarı anam var gel gidelüm ikisinden biri bolayki canın vire alġıl men …
KuT T. 28/27b1 … htalarnı tuttı ḳadaşınıŋ başını süḍreyür anı öziŋe aydı: ey anam oġlı bütünlükin bu boḍun küçsüzlediler mėni öldrü yazdılar …
DK IV 51 ḫan babamuŋ güyegüsi ḳadun anamuŋ sevgüsi atam anam virdügi göz açuban gördügüm köŋül virüp sevdügüm big yigidü …
DK VI 28 serveri ṣaru ṭonlu selcen ḫatunı alsam aṭam anam ivine dönsem hey ḳırḳ işüm ḳırḳ yoldaşum ḳırḳuŋuza ḳurban o …
EÇS VI 74b … i târîhi 1503 senesinde dünyâya geldim. Laslo Kral oğluyum, anam Galya Kralı kızı Anna Asson'dur. Millet-i Mesîh âdemlerinde …
DK IV 81 … lsa ḳuzı virür big erenler esen olsa oġlı ṭoġar sen esen ol anam esen olsun menden yigrek ḳādir size oġul vire aġ südini ana …
EÇS I 115a–115b "Yalan söyler anam borçlu değildir bok yer, anam tütün içerken dutup zindâna k …
EÇS X Y243b–Y244a … am ile da‘vâm vardır, beni öldürmek istermiş, beni babam ve anam ana bu kadar kîse cevâhir ve sîm ü zer âvânî metâ‘ ile verd …
DK IV 81 … nam esen olsun menden yigrek ḳādir size oġul vire aġ südini anam maŋa ḥalal eylesün
U II, T. II, Y., 48-68–71 … ŋa ėl oŋurt ḳarçuḳı-ġa ḫutluġ üzük-ke atam bai epe çaŋşi-ḳa anam köset-ke bu buyan edgü ḳılınç küçinte .. yalŋug ajunınta to …