İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

arpa

141
geçiş
52,3
milyonda
2.344.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
28
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kutadgu Bilig568,0
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13354,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KB D 0,46
DLT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: arpa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
buğday3425711,458,315,81329,4
darı1312110,678,013,59120,0
ağırıdır7710,6011,222,64109,0
demetleri469,8010,642,0054,6
cak479,7910,422,0052,7
getir5629,667,592,2243,1
buğdayı4339,568,181,9937,9
saman4379,528,011,9936,9
bakla4389,527,981,9936,7
ekmeği71769,506,572,6250,2
aki339,4211,221,7346,7
beksumat3109,359,491,7334,5
eküp3239,238,291,7328,9
kîle3538,997,081,7223,7
tobra3658,906,791,7222,4
anbârı41448,856,051,9725,8
etmeği3738,846,621,7121,7
emîni105858,825,353,0855,0
eliyle31098,626,041,7119,3
pirinç31228,555,881,7018,6
dirhem31298,515,801,7018,3
fi’lhâl31298,515,801,7018,3
ekmek31888,225,251,6916,1
derken31958,195,201,6815,8
yükü32158,115,061,6815,3
makûlesi32298,054,971,6814,9
bire55837,824,362,1320,8
suyu56677,664,162,1119,5
yerler33657,604,301,6412,2
dâ’imâ35487,163,711,609,9
at81.8917,013,342,5522,7
yer37056,863,351,568,5
gayri41.5066,312,671,698,1
yigirmi52.5475,932,231,767,6
birer52.6815,862,161,737,2
ya‘nî42.2515,782,091,535,5
ederek32.0895,461,781,233,2
derler54.1235,261,541,474,1
ve159147.9195,141,367,71115,2
beş33.4564,771,050,901,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“arpa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (141) →
EÇS IV 219a Ce heye bin / Arpa varsa getir.
EÇS II 267b … ayalar üzre olan kuyu ağızlarında re‘âyâlardan arabalar ile arpa ve buğdayı alup kuyulara döküp aşağıda gemi anbârlarına dök …
EÇS VII 108a … ri arpa eküp ekmeğin yerler, zîrâ Hazret-i Peygamber dâ’imâ arpa ekmeği yerdi derler. Anıniçün buğday ekmeği yemezler.
EÇS VI 98b … a küffâr bunlara iç kal‘adan elli yedi pâre top atdığın biz arpa demetleri düğdüğümüz yerden istimâ‘ ederdik.
EÇS VI 149b Ya‘nî arpa köyü, dörd aded derbend ağzında yüz evli bir vâsi‘ bir köyd …
EÇS X Y182a … îrbaşı ma‘a tevâbi‘ihim ve emîrâhûr ağa ma‘a neferâtihim ve arpa emîni ve şinikcibaşı ve kethudâ-yı ıstabl ve sarrâcbaşı ve …
EÇS X Y413a–Y413b İbtidâ ta‘âmları sünnet üzre arpa ekmeği ile za‘ter-i Halîl'dir. Andan ni‘met-i celîldir kim …
EÇS IV 324b–325a … . Ve bir zirâ‘-ı hayyât; üç karışdır. Ve bir karış; yigirmi arpa kaddidir ve çuka arşını üç karış iki parmak enlidir. Ve mi‘ …
EÇS VII 108a–108b … inde arpayı övüdüp kendi eliyle pişirüp yer ve kendi eliyle arpa eker. Ekdüğü zemîni sâhibü'l-hayrât Sâhib Geray Hân şeyhin …
EÇS IV 221b … yürür ve elmacık ta‘bîr etdikleri kemiklerine ikişer tobra arpa asmış. Ol fakîr at ise âhirete kadem basmış. Yine böyle ike …