İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aytur

28
geçiş
10,4
milyonda
9.910.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası17446,3
Kutadgu Bilig9122,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KuT D 0,68
KB D 0,52
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aytur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 17 geçiş  ↔  KB 9 geçiş

benzerlik 0,05

Karşılaştırılan yazılışlar: aytur

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ançada410010,008,912,0041,7
söz65188,497,122,4347,6
bütünlükin32708,377,061,7223,5
öz36007,295,911,7018,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“aytur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (28) →
KuT T. 32/40a1–3 62 ol kün kim ündeyürler olarnı aytur: ḳayda ol meniŋ ortaḳlarım anlar kim aytur--lar erdiŋiz
KuT T. 32/41b3 65 ol kün kim ündeyür olarnı aytur: nė neŋ icabet ḳıldıŋız ıḍılmışlarḳa
KuT T. 35/63b2 … ı tirgüzür taḳı öldrür ḳaçan hükm ḳılsa bir işni bütünlükin aytur aŋar bolġıl tiyü bolur
KuT T. 31/13b3 34 ol meryem oġlı ʿisa turur köni söz aytur ol kim anıŋ içinde şeklig bolurlar
KuT T. 34/43b1 167 bütünlükin neçeme aytur erdiler:
KuT T. 31/31b1 80 alur-miz andın anı kim aytur taḳı kelür bizke yaŋluz
KB 1943 baġırsaḳḳa aytur kişi öz sözin / baġırsaḳ yuluġlar kişike özin
KB 5165 iliŋde biregü kiçe ḳalsa aç / anı sindin aytur bayat közni aç
KB 4866 bilig aytur erse unu bilmişim / eşittiŋ ayu bir negü aymışım
KuT T. 31/70a3 104 biz bilgenrek-miz ol kim ayurlar ançada aytur uluġları yol birle: dereŋ ḳılmadıŋız meger bir kün