İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azad

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
178
geçiş
66,0
milyonda
3
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası8210,0
Kutadgu Bilig568,0
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15964,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,13
KB D 0,20
AH D 0,33
DK D 0,24
EÇS D 0,74

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: âzâd) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳul81009,887,242,8165,1
ḳılmaḳ5569,457,402,2241,8
cümlesin71879,306,152,6146,2
edin61509,236,242,4240,4
mü’mine369,069,891,7337,0
sizi61969,045,862,4137,1
kethudâ’ya3208,968,151,7328,4
ederseniz3218,958,081,7328,1
etdiğiniz3248,937,891,7227,2
kimin4938,926,351,9827,5
etdim126568,885,123,3662,1
ikisin3398,827,191,7224,2
boş41268,755,911,9725,0
rûhiyçün3688,646,391,7120,8
edeyim3698,646,361,7120,7
bizi84818,644,982,7439,9
beni63548,535,012,3730,1
ricâ63858,454,882,3729,1
cânım42018,435,241,9521,3
size42328,325,031,9420,2
mü’min31368,295,391,6916,6
fakîr42788,174,771,9318,8
dedikde109688,164,293,0040,7
edelim43018,104,651,9218,2
verüp121.7227,693,723,2039,9
yûsuf56607,613,842,0817,4
eyledi44957,613,941,8714,4
şu33617,513,981,6210,9
yemîn33827,463,901,6210,6
olsun57607,453,642,0616,1
çıkarup45837,433,701,8513,2
etdi122.1517,403,403,1435,0
bunların36036,983,241,558,1
esîr37026,803,021,527,3
oğlu37596,712,901,506,9
olundu38766,542,701,476,2
etdiler61.9886,502,522,0211,1
ibrâhîm41.3386,432,501,657,3
kişi39926,392,521,435,5
deyü156.0076,312,243,0523,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (178) →
EÇS V 163a … ed esîrlerin birer at üzre pür-silâh edüp "Paşa'nın uğuruna âzâd etdim" deyü hakîre on aded âdemleri teslîm etdi. Ve hakîre …
EÇS VII 3b … al‘asına ve Ni‘met-Uğvar kal‘asına, ammâ bizi karşu tarafda âzâd etmen. Birkaç gün sizinle bile gezelim, zîrâ bizi karşuda â …
EÇS X Y163b–Y164a … eyi olur. Anıniçün cümle sayyâdların şebekelerinde çıkdıkça âzâd ederler. İki vukiyye gelir bir sarı balıkdır. Ammâ ba‘zı za …
EÇS V 137a Paşa-yı hâzır-cevâb eydir: "Bire şu iki kâfiri dahi âzâd etdim. Biri rızâsıyla mürted kâfir, biri zâtî kâfirlerdir" …
EÇS III 7b … attâl'ın cesed-i pâkin bırağup esîr olan askerinden niçesin âzâd edüp dârü'l-bevârlarına giderler. Ba‘dehû Seyyid Battâl Gâz …
EÇS V 146a … lup "El-kerîmü izâ ahide vefâhu" mazmûnu üzre mezkûr kefere âzâd olunup cümle asker ile topdan tekrâr kal‘a-i şibenik altınd …
EÇS II 372b–373a … ne merhamet edüp bir dahi üzerime gelmeyeceğine yemîn verüp âzâd etdim. İşte şimdi gitdi" deyince Katırcıoğlu eydür: "Bre ge …
EÇS III 24a … nillah" deyince bi-emri Hüdâ şehzâde-i âzâde azâb-ı kabrden âzâd olup hayât buldukda yedi sene mu‘ammer olup cümle ehl-i Ant …
EÇS V 146a … hemân bu Ribniçse kal‘ası altından kalkup, mukaddemâ "Beni âzâd ederseniz size şikâr göstereyim" diyen küffârın kayd [u] be …
EÇS IV 271b … l‘adan taşra çıkanlardır kim anlar cümle şehirliler idi kim âzâd etdiniz, ammâ bu yedi yüz âdem amândan sonra bizi aldatup h …