İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azrak

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
18
geçiş
6,7
milyonda
2
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig11149,5
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,56
DLT D 0,00
AH D 0,00
EÇS D 0,20

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: azrak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oḍundı3811,8812,781,7348,5
câdû3911,8312,611,7347,6
bardı31289,408,781,7330,7
ve3147.919-0,59-1,40-2,834,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
EÇS X Y390b Evsâf-ı şehr-i azîm ve binâ-yı kadîm taht-ı Azrak Câdû şehr-i Der
AH 441–444 hünėrlıġḳa ajun vėfasızraḳ ol hünėrsızḳa mundın cėfa azraḳ ol hünėr birle dėvlėt birikmekliki bulunmaz ḳamuġ ḳızda ol …
KB 6218 yatıp bardı azraḳ oḍundı turup / yaşıl kökke baḳtı yoḳaru körüp
KB 3951 uḍup bardı azraḳ oḍundı yana / öçükmiş kömür teg ḳaraŋḳu tüne
KB 3999 negü tir eşitgil tapuġ bilgüçi / sınap bilmişin aydı azraḳ üçi
EÇS X Y406b … e kal‘a-i İbrîm'den sonra memdûh-ı âlem kal‘a budur. Bânîsi Azrak Câdûdur. Gerçi taş kal‘a değildir, serâpâ kâr-ı kadîm tula …
EÇS X Y393b–Y394a … ihr ile kayd-bend etmişler. Ammâ sehhâreleri İbrîm kadar ve Azrak Câdû şehri Der kadar değildir. Allâhümme âfinâ, ol şehirler …
KB 5441 elig sunḍı oḍġurmış alḍı tigü / yidi içti azraḳ ol içgü yigü
KB 2149 ḳayuḳa baḳa körse ḳorḳınç turur / sewinçin sora körse azraḳ erür
KB 4888 uḍıp bardı azraḳ oḍundı yana / töpüdin sarılmış baḳırsuḳuna