İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bayat

211
geçiş
78,2
milyonda
1.543.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig1992.705,1
Atebetü’l-Hakâyık31.087,7
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi83,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,84
AH D 0,29
DK D 0,00
EÇS D 0,13

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bayat) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
birsü244911,569,614,89286,6
birge153410,979,463,87174,8
birdi2322610,757,354,77191,2
fazlı137410,558,133,59123,2
birse126010,508,323,45117,1
kimke114610,458,583,31111,8
tapġı102810,429,163,16111,1
aytıġı7510,0511,132,64103,3
tevfik7710,0410,642,64103,3
tevfiḳ71210,019,862,6487,0
seniŋdin7399,848,162,6466,6
eḍgü236879,715,744,71139,0
erklig7719,677,302,6357,7
ayıtġay549,5710,962,2373,8
ḫuḳmi559,5710,642,2373,8
ög7929,566,932,6253,9
tapġıŋa599,549,792,2361,4
eḍgüke5279,438,212,2347,9
sözüg6769,426,982,4346,6
atı134349,375,583,5375,6
tilek61069,286,502,4242,6
törütti5609,247,062,2239,4
ḳıl71929,155,862,6043,4
apa4229,148,181,9938,2
ḳutun4399,037,361,9933,3
eḍgülük51039,036,282,2133,9
‘inayet338,8410,641,7344,3
ḳulluḳı368,829,641,7336,0
ḳulın378,829,421,7334,7
basut3128,788,641,7330,8
arzu4948,756,091,9726,1
tilemiş3188,758,061,7328,1
arḳa3208,737,911,7227,4
semâvât3258,707,581,7225,9
ḳılsa51948,665,362,1827,6
uḳuş41238,625,701,9623,9
küç41318,585,611,9623,4
yanutı3468,586,701,7222,1
birür3488,576,641,7121,9
yigü3598,516,341,7120,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“bayat” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (211) →
KB 6246 bayatḳa ulamış turur ög köŋül / yaḳa ḳılmaġay bir bayat ay oġul
KB 5854 … ÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ay beg / bayat birsü tevfik aya erde yig
KB 4857 kerek emdi ḳulḳa özi ḳulluḳın / tükel ḳılġu bulsa bayat tevfiḳın
KB 6386 bu kün biz ilinmiş tururmız muŋar / küḍezsün bayat bu beladin sıŋar
KB 4872 saŋa tegdi emgek kelü hem baru / yanutı bayat birsü kün teg yaru
KB 1933 bayat kimke birse bu beglik işi / birür ög köŋül kör ol işke tuşı
KB 4254 bayat ḫuḳmi ol barça eḍgü isiz / bayat birse tepsep tıḍlumaz tepiz
KB 6190 kimi eḍgü tutsa bayat eḍlese / ḳamuġ eḍgü boldı anıŋda basa
KB 4129 oŋ elgin bile sen kötürgil yigü / bayat atı aşnu ayıt ay bügü
EÇS IV 306b … s oğlu Hamza Sultân ve Kertbây Sultân ve Memi Cân Sultân ve Bayat ümerâsından Seyfî Sultân ve Cân Apardı Hân ve Alî Sultân ve …