İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birür

48
geçiş
17,8
milyonda
6.249.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kutadgu Bilig43584,5
Atebetü’l-Hakâyık31.087,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,00
KB D 0,80
AH D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birür) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tirilgü41311,0711,082,0054,9
tanuḳluḳ32610,389,661,7334,6
sansız34310,088,941,7331,4
tirig41009,798,131,9937,3
pend3749,658,151,7328,1
aş31229,187,431,7225,0
bayat32118,576,641,7121,8
tilese32128,566,641,7121,7
eḍgü86878,486,352,7954,9
at31.8915,663,481,589,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“birür” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (48) →
KB 6035 başında bir atçı maŋa suw birür / alır men tüketü içip öz ḳanur
KB 858 öz asḳın tilemez kişike asıḳ / birür ol asıḳdın bu ḳolmaz yanıḳ
KB 4609 köni sözlemiş körse köŋli oḍuġ / sözi körse ma‘ni birür tü boḍuġ
KB 724 kelir ḳut tuta bilmese sen barır / birür neŋ yiyü bilmese sen alır
KB 1344 törütti tümen miŋ bu sansız tirig / tirilgü birür ḳoḍmaz açın birig
KB 4577 yoḳ aşı bolur ya ölüg atıŋa / ya ol at bulup aş birür yatıŋa
KB 831 toġar kün arıġ ya arıġsız timez / ḳamuġḳa yaruḳluḳ birür eksümez
KB 6262 kim eḍgü ḳılınsa hem eḍgü yanut / bayat oḳ birür eḍgü közni yarut
KB 694 küwenme bu ḳutḳa kelir hem barır / ınanma bu devlet birür hem alır
KB 6318 seniŋde ozaḳı ölügli miŋe / birür pend ayur uş maŋa kör maŋa