Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Maitrisimit Nom Bitig (Hami) | 3 | 138,5 |
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Kutadgu Bilig | 40 | 543,7 |
| Dede Korkut Kitabı | 5 | 154,1 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 88 | 35,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birisi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| bitigçi | 5 | 21 | 10,02 | 9,20 | 2,23 | 55,1 | |
| bularda | 4 | 29 | 9,62 | 8,41 | 1,99 | 39,2 | |
| ṣopdur | 3 | 2 | 9,47 | 11,85 | 1,73 | 46,9 | |
| ṭolduran | 3 | 2 | 9,47 | 11,85 | 1,73 | 46,9 | |
| ivüŋ | 3 | 6 | 9,43 | 10,27 | 1,73 | 38,5 | |
| yaġusa | 3 | 6 | 9,43 | 10,27 | 1,73 | 38,5 | |
| üçünçi | 3 | 20 | 9,29 | 8,53 | 1,73 | 30,0 | |
| suw | 3 | 68 | 8,91 | 6,76 | 1,72 | 22,3 | |
| sözüg | 3 | 76 | 8,85 | 6,60 | 1,71 | 21,6 | |
| yaġı | 4 | 161 | 8,78 | 5,93 | 1,97 | 25,2 | |
| der | 8 | 613 | 8,45 | 5,01 | 2,74 | 40,2 | |
| mîldir | 3 | 175 | 8,30 | 5,40 | 1,69 | 16,7 | |
| ara | 3 | 232 | 8,06 | 4,99 | 1,68 | 15,0 | |
| kör | 3 | 596 | 7,07 | 3,63 | 1,59 | 9,6 | |
| biri | 12 | 2.819 | 7,06 | 3,39 | 3,13 | 34,8 | |
| yok | 3 | 609 | 7,04 | 3,60 | 1,59 | 9,5 | |
| dediler | 3 | 670 | 6,93 | 3,46 | 1,57 | 9,0 | |
| olmayup | 3 | 706 | 6,87 | 3,39 | 1,57 | 8,7 | |
| de | 3 | 896 | 6,57 | 3,04 | 1,52 | 7,4 | |
| kalup | 3 | 930 | 6,53 | 2,99 | 1,51 | 7,2 | |
| değildir | 5 | 2.126 | 6,18 | 2,53 | 1,85 | 9,3 | |
| her | 11 | 5.967 | 5,88 | 2,18 | 2,59 | 16,2 | |
| mısır | 4 | 2.287 | 5,76 | 2,11 | 1,54 | 5,6 | |
| aslâ | 3 | 1.747 | 5,71 | 2,08 | 1,32 | 4,1 | |
| beş | 5 | 3.456 | 5,51 | 1,83 | 1,61 | 5,5 | |
| evvelâ | 3 | 2.683 | 5,12 | 1,46 | 1,10 | 2,3 | |
| kal‘ası | 3 | 2.684 | 5,12 | 1,46 | 1,10 | 2,3 | |
| iki | 9 | 9.417 | 4,95 | 1,23 | 1,73 | 5,1 | |
| aded | 8 | 9.046 | 4,84 | 1,12 | 1,53 | 3,8 | |
| yedi | 4 | 4.853 | 4,72 | 1,02 | 1,01 | 1,6 | |
| hemân | 3 | 3.865 | 4,62 | 0,93 | 0,83 | 1,0 | |
| gelüp | 3 | 5.051 | 4,24 | 0,55 | 0,55 | 0,4 | |
| dahi | 6 | 13.186 | 3,88 | 0,16 | 0,26 | 0,1 | |
| olan | 3 | 6.771 | 3,83 | 0,13 | 0,14 | 0,0 | |
| ammâ | 6 | 15.229 | 3,68 | -0,04 | -0,08 | 0,0 | |
| kal‘ai | 3 | 7.733 | 3,64 | -0,07 | -0,08 | 0,0 | |
| ile | 9 | 23.769 | 3,62 | -0,10 | -0,22 | 0,0 | |
| olup | 5 | 17.281 | 3,23 | -0,49 | -0,90 | 0,7 | |
| üzre | 3 | 11.889 | 3,03 | -0,69 | -1,06 | 0,8 | |
| ve | 20 | 147.919 | 2,15 | -1,59 | -8,96 | 37,7 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
birisi* ile tüm bağlamlar →“birisi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (137) →| EÇS III 31b | … , hay kodu, hay düşdü, hay kaşdı. Acebâ bizden midir?" der. | Birisi | , "yok onlardandır" der. Birisi eydür, "Ya anlar kâfir midir … |
| EÇS IV 397a–397b | … dünyâda mâl-â-mâl olan benî Âdemi dîne da‘vet eyleyüp aslâ | birisi | îmân kabûl etmediklerinden Cenâb-ı Kahhâr-ı Kibriyâ anlara … |
| KB 969 | meger iki türlüg kişi ol bilin / | birisi | biligsiz birisi aġın |
| EÇS VI 176b | … mâ-fevkinde birer kat dahi on aded kolumburna topların her | birisi | çim ve rıhtım toprak dolma siperlerin ardlarında cemî‘i müh … |
| DK Muk. 23 | … den ozan aydur ḳarılar dört dürlüdür birisi ṣolduran ṣopdur | birisi | ṭolduran ṭobdur birisi ivüŋ ṭayaġıdur birisi niçe söyler-is … |
| EÇS X Y381b | Birisi | kalkup dedi ey Evliyâ târîhini | |
| KB 5345 | birisi | sürer kör birisi oḳır / bu ikin ara kim erejke tegir | |
| KB 2061 | birisi | iweklik birisi saran / üçünçi buşılıḳ serin öz tiren | |
| EÇS X Y449a | … kim bu mezkûr suların cümlesi birbirlerine yakındır ve her | birisi | bir gûne lezzetde ve birer gûne tabî‘atde ve birer gûne hâs … |
| EÇS VII 14b | Birisi | lafz u ma‘nâ biri ma‘nî durur hakkâ, |