Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Bilge Kagan Yazıtı | 1 | 405,5 |
| Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme) | 3 | 7.109,0 |
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 2 | 689,4 |
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 257 | 105,0 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: buz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| pâresi | 33 | 79 | 11,62 | 9,05 | 5,73 | 365,1 | |
| pâresidir | 17 | 19 | 10,94 | 10,15 | 4,12 | 230,4 | |
| temmûz’da | 16 | 134 | 10,36 | 7,25 | 3,97 | 131,1 | |
| üstünden | 12 | 74 | 10,18 | 7,69 | 3,45 | 106,1 | |
| pâreleri | 9 | 44 | 9,90 | 8,02 | 2,99 | 84,2 | |
| deryâsı | 19 | 440 | 9,79 | 5,78 | 4,28 | 115,9 | |
| buzu | 7 | 34 | 9,58 | 8,03 | 2,64 | 65,6 | |
| kar | 10 | 205 | 9,45 | 5,96 | 3,11 | 63,4 | |
| deryâsın | 6 | 23 | 9,42 | 8,38 | 2,44 | 59,4 | |
| donup | 6 | 28 | 9,39 | 8,09 | 2,44 | 56,7 | |
| döne | 6 | 30 | 9,38 | 7,99 | 2,44 | 55,8 | |
| suları | 11 | 307 | 9,30 | 5,51 | 3,24 | 63,0 | |
| kesbi | 7 | 104 | 9,28 | 6,42 | 2,61 | 49,0 | |
| mâhı | 16 | 625 | 9,20 | 5,03 | 3,88 | 81,0 | |
| hevâ | 6 | 109 | 9,04 | 6,13 | 2,41 | 39,5 | |
| çıtır | 4 | 4 | 8,93 | 10,31 | 2,00 | 57,2 | |
| donmuş | 4 | 13 | 8,88 | 8,61 | 1,99 | 41,2 | |
| kuban’ı | 4 | 13 | 8,88 | 8,61 | 1,99 | 41,2 | |
| hırmen | 4 | 21 | 8,84 | 7,92 | 1,99 | 36,8 | |
| vücûdu | 5 | 101 | 8,81 | 5,98 | 2,20 | 31,8 | |
| seğirde | 4 | 32 | 8,79 | 7,31 | 1,99 | 33,1 | |
| billûr | 5 | 123 | 8,72 | 5,69 | 2,19 | 29,9 | |
| atlarıyla | 4 | 56 | 8,67 | 6,51 | 1,98 | 28,5 | |
| geçerken | 4 | 59 | 8,66 | 6,43 | 1,98 | 28,0 | |
| âbı | 27 | 1.989 | 8,62 | 4,11 | 4,90 | 103,6 | |
| karanlık | 4 | 86 | 8,54 | 5,89 | 1,97 | 25,0 | |
| pâremisâl | 3 | 3 | 8,52 | 10,31 | 1,73 | 42,9 | |
| pâresimisâl | 3 | 5 | 8,51 | 9,58 | 1,73 | 36,2 | |
| sökülüp | 3 | 7 | 8,50 | 9,09 | 1,73 | 33,3 | |
| etse | 6 | 280 | 8,49 | 4,77 | 2,36 | 28,2 | |
| buzlap | 3 | 8 | 8,49 | 8,90 | 1,73 | 32,3 | |
| hayât | 11 | 787 | 8,42 | 4,15 | 3,13 | 42,8 | |
| buza | 3 | 23 | 8,42 | 7,38 | 1,72 | 25,1 | |
| ötüp | 3 | 23 | 8,42 | 7,38 | 1,72 | 25,1 | |
| altına | 6 | 318 | 8,40 | 4,59 | 2,35 | 26,8 | |
| deryâsının | 3 | 28 | 8,39 | 7,09 | 1,72 | 23,9 | |
| şitâda | 5 | 224 | 8,39 | 4,83 | 2,16 | 23,9 | |
| ten | 4 | 127 | 8,39 | 5,33 | 1,95 | 21,9 | |
| nûş | 10 | 738 | 8,35 | 4,11 | 2,98 | 38,3 | |
| temmûzda | 3 | 36 | 8,35 | 6,73 | 1,72 | 22,3 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
buz* ile tüm bağlamlar →“buz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (265) →| EÇS VI 161a | Ammâ bu nehr-i Buna ile | buz | pâresi berrâk ve ak pâk bir âb-ı mürevvakdır kim mâh-ı Temm … |
| EÇS VIII 195a | … bu boğaza cümle asker-i İslâm gelüp bizim gibi bu boğazdan | buz | üzre beri Kırım'a geçerken buz bozulup on binden mütecâviz … |
| EÇS VII 185b | … ân u hammâm ve dükkânlar yokdur. Lâkin nehr-i Ten kenârında | buz | mahzenleri çokdur. Şiddet-i şitâda nehr-i Ten'den beyâz bil … |
| EÇS V 37a | … eti bile te’sîr etmeyüp âteşden çıkarup elimize aldık. Gûyâ | buz | pâre gibi idi. Niçe şey’leri Paşa'ya verüp ol dahi Âsitâne' … |
| EÇS VII 183a | Andan yine kalkup nehr-i Ten kenârınca cânib-i garba kar ve | buz | azâbların çekerek ol gün gidüp, |
| EÇS III 20b | … n verir bir bî’r-i zemzem câh-ı mâsı var kim mâh-ı temmûzda | buz | pâresidir. Cümle şehir halkı ona muhtâclar, gayri câh-ı mâl … |
| EÇS IX Y348b | … ile leb-ber-leb edüp rûzgâra karşu durup kesb-i hevâ edince | buz | pâresi olur. Ve niçe bin surâhî boğazlı bardaklardır. Her b … |
| EÇS VIII 193b | … . Ve Karadeniz'in temevvücü tâ bu Kızıltaş kal‘ası önündeki | buz | üzre gelirdi. |
| EÇS VII 182b | … bu Japohakirmen'den kalkup yine nehr-i Ten kenârınca kar ve | buz | derdin çekerek cânib-i garba atlarımız ile ol gün gidüp, |
| EÇS III 118b | … kimi kızak ile kimi iki elinde harbe deyenek ile ayak üzre | buz | kayarak şehirden şehire berk-i hâtif gibi gider. Ve eğer ıy … |