İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

devlet

265
geçiş
99,4
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig761.033,1
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18876,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,81
AH D 0,00
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: devlet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
deri3050210,326,235,40202,2
hayrhâhı889,9110,302,83114,2
a‘yânı236889,635,394,68128,0
dünya122619,555,853,4074,4
kelip7729,416,932,6254,1
yayıġ6289,398,072,4456,6
hayırhâhı559,2510,302,2371,4
tarafından219009,214,874,43102,0
erkânı5149,208,812,2353,1
ḳapuġ5638,966,642,2136,5
ḳut61298,965,872,4137,3
turumaz458,929,972,0052,1
tarafına168408,894,583,8371,4
millet4188,868,131,9938,1
sâhibi271.6908,824,334,94111,4
izzet51358,685,542,1928,8
tapuġ51608,595,302,1827,1
kutbı4848,555,901,9725,1
yaraşsa348,519,881,7338,3
vükelâyı358,519,561,7336,1
münhasır398,498,711,7331,4
kelge3128,478,301,7329,3
biligsizke3188,447,711,7226,6
uluġluḳ3328,376,881,7223,0
kimiŋ3398,346,601,7121,7
nusret3478,306,331,7120,6
birse3608,245,971,7019,1
iḍisi3738,185,691,7017,9
silig3778,175,611,7017,6
elig41948,164,701,9218,4
şeyhi42008,144,651,9218,2
kelir3878,135,441,6916,9
birdi42268,064,481,9117,3
buluşup31068,055,151,6815,7
me31088,045,131,6815,6
bî‘at31138,025,061,6815,3
dîn31138,025,061,6815,3
efendimize31158,025,041,6815,2
erbâbı89517,753,402,5623,3
intikâl32097,704,171,6411,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (265) →
KB 1712 biligsizke devlet kelir erse ḳut / turumaz bu devlet anıŋ birle büt
EÇS II 361b … düşmanlarımızdan intikâmlar alup Âsitâne tarafında ahvâl-i devlet bergeşte olup emîndir kim fülk-i kec-reftâr vefk-i murâdımı …
EÇS II 308a … le bizim Hasan Beğ'e teslîm edüp ve Tebrîz Hânı'nın sâhib-i devlet efendimize verdiği cümle yüklü develeri ve Gürcî gulâmları …
EÇS VII 187a … -ta‘âm gûnâ-gûn müşâvereler ederken hikmet-i Bârî Âsitâne-i devlet tarafından Edirne kâ’immakâmı olan Kara Mustafa Paşa'nın ağ …
EÇS III 143b–144a … ofya'dan firâr edüp sâ’îr bilâdlara gitdiler. Hemân sâhib-i devlet efendimizin altmış yedi benâm nâmdâr iskemle sâhibi ağaları …
EÇS X Y40a–Y40b … e 1013. Ve azm-i dâr-ı bekâ etdi sene 1026. Saltanat Devlet Devlet 14 sene, ömreş 976(?) sene.
EÇS III 101a–101b … Sultân Muhammed Hân Gâzî'nin huzûrundan güzer edüp "Hemişe devlet hâ’inlerinin kelleleri rikâb-ı hümâyûnumda bu gûne galtân o …
EÇS X Y278b "Buyurun, sizi sâhib-i devlet ister" deyü haber verüp der ân hakîr İbrâhîm Paşa huzûruna …
KB 1588 bu kün eḍlep ilig mini ündedi / umınçlıġḳa devlet maŋa ḳur badı
EÇS IV 400b … Bağdâd-ı behişt-âbâdda olan Çopur Bekir nâm kul ağası der-i devlet tarafında askerî tâ’ifelerinin fetret ü ısyân u tuğyânların …