İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dost

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
64
geçiş
23,7
milyonda
4.854.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
55
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası21551,3
Kutadgu Bilig227,2
Atebetü’l-Hakâyık62.175,5
Dede Korkut Kitabı4123,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3112,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,67
KB D 0,33
AH D 0,63
DK D 0,45
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dost) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 21 geçiş  ↔  AH 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: dost

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yariçi71711,4711,082,6497,0
ap65710,679,122,4564,6
bulmazlar31210,3410,361,7337,9
taŋrıda44710,218,812,0041,2
aḍın71649,977,812,6362,3
düşman51649,497,332,2241,1
hiç3979,257,351,7224,7
tutsa31578,806,651,7121,8
olarnı32138,476,211,7120,0
hak32828,155,811,7018,3
dede44088,125,691,9623,8
garîb44577,975,531,9622,9
olarḳa33727,825,411,6916,7
allah33897,765,341,6916,4
taŋrı69097,665,122,3831,0
bilig34727,525,071,6815,3
baba47107,404,891,9319,4
alî51.8996,383,792,0717,1
deyüp31.9715,593,001,527,3
oldu33.3614,842,231,364,6
deyü46.0074,431,811,434,3
yine37.3723,721,100,921,4
olup417.2812,920,290,360,1
u317.4342,49-0,14-0,180,0
ile323.7692,04-0,59-0,870,6
ve6147.9190,41-2,23-9,0126,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“dost” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (64) →
KuT T. 37/41b3 … rle anlar kim tandılar ewürgeyler arḳalarını yana bulmazlar dost ap yariçi
DK Muk. 9 … u gökçe çemen güze ḳalmaz eski panbuk biz olmaz ḳarı düşmen dost olmaz ḳazaġuça binmeyince yol alınmaz ḳara polad uz ḳılıcı …
AH 225–228 aya dost biliglig izin izlegil ḳalı sözleseŋ söz bilip sözlegil aḳı …
DK I 93 … ıġ-ıla ṣaġınçın devletüŋ ḥaḳ artursun ol ögdügüm yüce taŋrı dost olubanı meded irsün
EÇS V 180b … ıf olup cümle raht ü baht u dârât [u] ihtişâmdan geçüp "Bir dost ve bir post" deyüp Memi şâh Sultân matbahında sûhte olup gi …
EÇS VII 28b … n tâca Âl-i Osmân mâlik olup ba‘dehu Süleymân Hân Nemse ile dost olup tâc-ı İskender'i Nemse çâsârına hibe eyleyüp Zirin ve …
EÇS II 261b–262a … kılup bir rîh-ı tayyib zâhir olup gubâr-ı siyâhı ref‘ edüp dost u düşman birbirlerin görünce cümle guzât-ı müslimîn dal-sat …
EÇS III 13b … dım" deyü niçe gûne sözleri vardır, ammâ gâyet hakîkî garîb dost âdemlerdir.
KuT T. 37/9b3 11 ol ol taŋrı anlarnıŋ dostı taptılar kafirlerḳa dost ermez olarḳa
KuT T. 27/56a3 … m tersalarnı dostlar olarnıŋ amarısı amarınıŋ dostı kim kim dost tutsa olarnı sizdin ol olardın ol taŋrı köndürmez zalim boḍ …