İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erdem

88
geçiş
32,6
milyonda
3.628.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Kutadgu Bilig741.005,9
DLT’deki Türkçe parçalar113.791,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,49
KB D 0,73
DLT D 0,61

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erdem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KB 74 geçiş  ↔  DLT 11 geçiş

benzerlik 0,11

Karşılaştırılan yazılışlar: erdem

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bilig2247210,337,484,66186,1
bilse66810,308,402,4458,5
sewredi3210,0912,491,7349,5
miŋ815610,077,622,8169,1
‘aybı3610,0310,901,7341,2
ḳuş4459,948,411,9939,1
ögren3129,949,901,7336,0
begi5919,847,722,2343,9
yaŋlıġ5929,837,702,2343,7
kü3269,758,791,7330,9
uḳuş51239,607,282,2240,8
yorır3469,527,971,7327,4
ög4929,517,381,9933,2
mün3649,347,491,7225,3
tümen62389,246,592,4243,2
yawuz31068,996,761,7222,3
oġul31248,866,531,7121,3
ḳılınç31378,776,391,7120,7
er106978,715,783,1060,8
uluġ63988,665,852,4137,0
üküş64228,595,772,4036,3
kör75968,395,492,5939,8
atı54348,295,462,1928,2
türlüg54468,265,432,1827,9
tut32408,235,581,7017,4
beg32518,185,521,6917,1
ajun32638,135,451,6916,8
eḍgü46877,404,481,9117,2
başı36497,064,151,6311,6
kişi49926,923,951,8714,5
kimi37836,823,881,6110,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erdem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (88) →
DLT II, 97 Yay ḳış bile ḳarıştı / Erdem yasın ḳurıştı / Çerig tutup küreşti / Oḳtaġalı utruşur
KB 2637 bu yaŋlıġ kerek barça erdem bilir / bu yaŋlıġ yalawaç tilekke tegir
DLT I, 252 Erdem tile ögrenipen bolma küwez / Erdem-sizin ögünse eŋmegüde eŋ …
KB 4508 ḳamuġ erdem ögret oġulḳa tükel / ol erdem bile bu tire birge mal
KB 1830 kişide uluġraḳ uḳuşluġ kişi / uḳuş boldı erke miŋ erdem başı
KB 5301 aş az yi ay ilig üküş ḳıl tapuġ / söz az sözle ögren sen erdem ḳamuġ
KB 1228 oġul ḳızḳa ögretgü erdem bilig / bu erdem bile bolsu ḳılḳı silig
KB 284 miŋ erdem kerek bu cihan tutġuḳa / kör arslan kerek bu ḳulan basġuḳa
KB 285 ajunçıḳa erdem kerek miŋ tümen / anın tutsa il kün kiterse tuman
KB 3011 örüŋ ḳuş ḳutı teg bu erdem ḳutı / yorı ḳuş ataġıl sen erdem atı