İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

irk

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
17
geçiş
6,3
milyonda
3
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig21.542,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
TT I-X124.709,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,33
Mait D 0,33
TT D 0,56
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ırk) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kelser121913,4213,613,46213,6
sawın101313,4213,903,16184,6
atlġ1113911,1710,623,31141,7
inçe114269,679,003,31116,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
TT II Y 36.15-66–69 adaŋ ertgei edgü kelgei . bu ırḳ kim-ke kelser süü-de erser sançıtur . balıḳda erser ḳorayur …
TT II Y 36. 5. -111–112 birök utru kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr .
TT II Y 36.17.-101–102 birök bu teriŋ ḳuduġ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr .
TT II Y 36. 6.-132–133 birök inç kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . yėl iyin eşidilür .
TT II Y 36. 2. -30–31 ada ertgei [.] edgü kelgei [.] birök süü sülemek atlġ ırḳ kelser sawın inçe ayur . süü süleser yėr telinir .
TT II Y 36.3.-53–55 yaŋırdı il olurġai sn . birök bu ḳoramaḳ atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr suw tmırı ḳurısar yaş yawışġu ḳurıyur …
Mait taḳı yme yultuz körüm bilmek ırḳ saçmaḳ wyak[i]rt ç(a)ntowiçiti ulatı şasatar[lara]ġ brḫmayu …
EÇS III 38b–39a … Âhir kimi kayalardan kendüyi deryâya atup gark kimi gark-ı ırk olup pâre pâre oldu. Kimi dendân-ı tîğ-i âteş-tâb ile kelle …
TT II Y 36 .16. -205 birök bu igitmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr [.]
IB 65 bu ırk bitig (ė)dgü ol. (a)nç(ı)p (a)lku k(ė)ntü ülügi (ė)rklig ol …