İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

itmiş

12
geçiş
4,4
milyonda
18.959.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)4184,7
Kutadgu Bilig340,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
IB D 0,00
Sek D 0,00
Mait D 0,45
KB D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: itmiş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yaratmış32611,3411,661,7343,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“itmiş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
IB 48 … . sınukıŋın s(a)p(a)r m(ė)n, üzüükiŋin / ulayur m(ė)n. ilig itmiş m(ė)n. (ė)dgüsi bolzun tėr.
Mait tört erdnin itmiş ... -lar kėmiler bolur..
KB 223 bügü bilge begler boḍunḳa başı / ḳılıç birle itmiş biligsiz işi
KT D 22 (a)nça ḳ(a)zġ(a)nm(ı)ş : < (a)nça > itm(i)ş : (e)l(i)m(i)z : törüm(i)z : (e)rti :
KB 6165 negü tir eşit köŋli bışmış kişi / ölümde oza işin itmiş kişi
Mait … toḳımış belgürtir ... t- ... -me bu üdteki titig topraḳ üze itmiş kalaḳlar / ... --kalar v(i)rhar saŋramlar belgürtir ...
Mait … inç ülüş biş ygrmi ptr] ujak bi[tig]ler a- … -n(i)ŋ anutmış itmiş yar[a]tmış ujak bitigler erür ..
Mait … l / / ... -ler erdnilig şatular erdnilig ... tar kėmilerin itmiş yaratmış ... sekiz türlüg noş tataglag / / - ... tolu altun …
KB 256 ilin itmiş ötrü bayumış ḳara / ḳara baylıḳın ḳılmış özke tura
KT D 3 … (i)g : (a)nça tutm(ı)ş : er(i)nç : ėl(i)g tut(u)p : törüg : itm(i)ş :