İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kelmez

17
geçiş
6,3
milyonda
14.638.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı32.461,0
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası9236,3
Kutadgu Bilig340,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
T —
TT D 0,00
KuT D 0,74
KB D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kelmez) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mü31719,038,441,7329,3
erti32588,487,851,7226,8
olarḳa43728,407,741,9935,1
kün35317,496,811,7222,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kelmez” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
BK D 39 y(a)l(a)b(a)çı : (e)dgü : s(a)bı : öt(ü)gi : k(e)lm(e)z tėy(i)n : y(a)y(ı)n / sül(e)d(i)m :
KuT T. 35/31a3 16 olar ol künde çıḳġanlar örtüglüg kelmez taŋrı üze olardın nerse kimke ol erk bu kün ol taŋrıḳa kim …
KuT T. 28/39b2 … rı şenbe künleri körünü sürügün ol kün şenbe ḳılmaz erdiler kelmez erdi olarḳa mundaġuḳ sınayur-miz olarnı anıŋ birle kim yarl …
KuT T. 28/56a2 … ı vaktiŋe tegi meger aġır boldı kökler hem yerler içinde ap kelmez sizke meger nagah. sorarlar saŋa ançaḳlı sen bilgen teg and …
KB 3158 ḳadaşım barını ötündi özüm / kelirmü ya kelmez açılmaz sözüm
KuT T. 29/49b3 70 kelmez mü olarḳa anlarnıŋ ḫaberi olarda burun nuh boḍnı ve ᶜad boḍ …
KuT T. 33/29a3 3 aydılar anlar kim tandılar: kelmez bizke ḳıyamet. ayġıl: andaġ meniŋ iḍim bütünlükin kelür siz …
KuT T. 38/67b2 5 kelmez mü sizke anlarnıŋ ḫaberi kim tandılar munda burun tattılar …
TT II Y 36. 4.-215–216 köl -iŋe ḳonmaz . kişi oġlı öge kelmez . kişiŋ bosuşluġ ḳadġuluġ turur .
T 15 … )m / k(e)lm(e)z (e)rti : < kün y(e)ma : > ol(u)rs(ı)ḳ(ı)m : k(e)lm(e)z (e)rti : / (a)nta s(a)ḳ(ı)nt(ı)m a: / [ilk ḳıırḳ(ı)zk]a : s …