İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kelse

72
geçiş
26,7
milyonda
4.352.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası24630,0
Kutadgu Bilig32435,0
DLT’deki Türkçe parçalar93.102,4
Atebetü’l-Hakâyık72.538,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,85
KB D 0,85
DLT D 0,58
AH D 0,63

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kelse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

DLT 9 geçiş  ↔  AH 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: kelse

KB 32 geçiş  ↔  AH 7 geçiş

benzerlik 0,01

Karşılaştırılan yazılışlar: kelse

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
apaŋ41710,5210,112,0049,1
öwke42110,469,802,0047,2
öḍi32210,039,321,7333,2
olarḳa103729,536,983,1477,3
bizke3799,357,471,7225,3
taŋrınıŋ31029,147,111,7223,7
eger53308,676,152,2032,9
meger32908,095,601,7017,5
eḍgü36877,024,351,6512,4
taŋrı39096,653,951,6210,8
kişi39926,533,821,6110,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kelse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (72) →
KuT T. 28/13b3 131 ḳaçan kelse olarḳa eḍgülük aydılar: bizke bu. eger tegse olarḳa bir yaw …
KB 1453 iki öḍte ḳılma ḳayu erse iş / hava öwke kelse serip kısġu tiş
KuT T. 30/52a2 … dılar ėsizlikler birle kim ḳoḍı ėtse taŋrı olarnı yerde azu kelse olarḳa ḳın andın kim bilmesler
DLT II, 193 Kelse saŋa yolġıra / Udın anı oḍġur-a / Barsun naru ḳaḍġura / Sat …
KuT T. 38/64b3 11 hergiz küde bėrmez taŋrı hiç et-özke ḳaçan kelse anıŋ eceli taŋrı bilgen turur anı kim ḳılur siz
KB 334 buşı bolsa yalŋuḳ biligsiz bolur / ḳalı öwke kelse uḳuşsuz ḳılur
KuT T. 33/15a2 … tlar anda kiḍin hem tegşürse sen olarḳa cüftlerdin eger ḫoş kelse saŋa olarnıŋ cemelleri meger kim erklense elgiŋ erür taŋrı …
KB 1431 negü kelse tapla kör eḍgü isiz / boyun bir ḳazaḳa köni tut aġız
KB 3080 ḳalı kelse keldrür ḳamuġ arzular / ajunda çawıḳar atı belgürer
KB 4153 uluġ ḫurmeti bar ajunda törü / uluġ kelse ḳopġıl aḍaḳın örü