İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

namaz

152
geçiş
56,3
milyonda
2
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası8210,0
Kutadgu Bilig15203,9
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12249,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,59
KB D 0,53
DK D 0,57
EÇS D 0,77

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: namâz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
rek‘at589612,9010,397,61767,7
kılup5234211,758,407,19512,3
cemâ‘atle81510,6210,212,83102,6
yundı61010,2510,382,4579,0
vakit6439,988,272,4457,8
kılarlar5159,949,532,2358,0
mihrâbında5169,939,442,2357,2
kılmak5229,888,982,2353,5
ḳıldı112789,716,463,2877,2
kılan469,7010,532,0054,0
kılarken489,6810,122,0050,6
kılmazlar489,6810,122,0050,6
mihrâbda4219,578,722,0041,2
görklü5849,447,052,2239,2
rik’at339,3111,121,7346,2
ruza349,3010,701,7341,7
kılınır3109,259,381,7334,0
rek‘ateyn3119,249,241,7333,4
dünyevî3149,218,891,7331,7
sünnetdir3149,218,891,7331,7
hukûkı3239,138,181,7328,4
yattı3239,138,181,7328,4
taŋ3319,077,751,7226,5
yire51569,066,152,2033,0
du‘â115738,965,413,2461,4
nihânîce3548,906,951,7223,1
kazâ41388,826,011,9725,6
ḳıldılar3938,656,161,7119,8
seccâde31028,606,031,7119,3
teberrüken31168,525,841,7018,5
ikişer85828,484,932,7439,4
câmi‘inde31408,405,571,7017,4
ḳıl31928,165,121,6815,5
hayr44437,784,321,9016,4
adı44647,734,261,9016,1
iki539.4177,503,646,70172,4
makâmı45717,503,961,8714,5
bizi34817,283,791,6110,2
bunda71.5767,053,302,3819,5
girüp61.3697,013,282,2016,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (152) →
EÇS IX Y344a … u mahalde mahlût etdüğiyçün Ma‘cene derler. Anda iki rek‘at namâz kılmak sünnetdir. Çâr köşe bir çukurcukdur. Ve bu makâm-ı M …
EÇS IX Y130a "Esselâmü aleyke yâ cibâlallâh" deyüp iki rek‘at namâz kılup,
EÇS VII 54b … ri altına koyup atın eğerleyerek gidüp at üstünde ayak üzre namâz kılup kâhîce at üzre bir ayak üzre durup kimisi at üzre uyu …
EÇS II 241b … ilgil, ehlini bulgıl / Afsah-ı nâs ol, Arb u Acamı / Vakt-i namaz et, Hakka niyâz et / Hâlıkı yâd et, gözle imâmı / Bildiğin …
EÇS V 76b … meden hazz edüp her bâr ibâdete meşgûl {olup} Paşa ile bile namâz kılardı.
EÇS I 120b … istân ve çengalistân içre girüp bir seccâde üzre iki rek‘at namâz kılup ba‘de's-selâm bir secde dahi edüp gûyâ hâb-ı râhata v …
EÇS VIII 226a Kılındı çün namâz içinde âşık târîhin dedi,
EÇS II 252b–253a … â‘ ederse ol ân namâzı bırağup hamsi balığına segirdirler. "Namâz bulunur ammâ hapsi bulunmaz" deyü câmi‘de imâm ve mü’ezzin …
EÇS X Y362a … îdesinin musanna‘-i gûnâ-gûnu. Ve gâyet rakîk ü nazîf hayâl namâz seccâdeleri: Kırkar zirâ‘ gelir seccâde ve latîf münakkaş k …
KuT T. 26/68b2 … iŋ kiḍinleriŋizdin kelsün taḳı bir güruh taḳı bir güruh kim namaz ḳılmadılar taḳı namaz ḳılsunlar seniŋ birle alsunlar toluml …