İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sabı

35
geçiş
13,0
milyonda
4
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı43.281,4
Irk Bitig21.542,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2610,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
BK D 0,00
T —
IB D 0,00
EÇS D 0,64

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sâbi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sâdis32110,7810,431,7337,9
antaġ36010,028,911,7331,3
bodun31499,067,601,7225,7
iklîmi43168,546,931,9830,6
hâkimi38816,755,041,6815,2
sene36.2403,972,211,364,5
ve16147.9191,830,060,160,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (35) →
IB 54 kul s(a)bı b(ė)giŋ(ė)rü ötünür, kuzgun s(a)bı t(ė)ŋrig(ė)rü y(a)l- / b …
EÇS I 54b Fasl-ı Sâbi‘ / / Rûmeli ve Anatolu eyâletinde her sancağın tîmâr ve ze …
EÇS I 10a–10b Bânî-i sâbi‘: Binâ-yı şehr-i Makdon hakkında cemî‘i müvverrihân-ı mütek …
EÇS I 114b Garâyîb-i sâbi‘: Bir aydan sonra "kanı benim boynuzum" desen hemân elin ko …
T 11 kür(e)g s(a)bi (a)nt(a)ġ : toḳ(u)z oġ(u)z : bod(u)n üze : ḳ(a)ġ(a)n : ol(u …
EÇS IV 335a … nun destinden dest-i Acem'e girüp Şâh Abbâs-ı Evvel hâkim-i sâbi‘ aşer oldu.
EÇS I 1a 17. Ve muhâsara-i sâdis ve sâbi‘ ve sâmin vekâyi‘at-ı azîmeyi beyân eder.
EÇS III 101b–102a … bebiyle yetmiş deve yükü kırmızı Diyârbekir bezi ve kuyumcu şâbı ve Kayseriyye'nin sarı sahtiyânın cemî‘i esnâfa döküp üçer …
EÇS I 150a … (hâmisi) münâfıklar îmânıdır, sâdis müslim(e)ler îmânıdır, sâbi‘ îmân-ı mevkûfdur kim kâfirlerindir. Hidâyet-i Azze ve Cell …
EÇS I 36b … ‘-i murassa‘ u mülemma‘ olup nazîre-i beyt-i ma‘mûr semâ’-ı sâbi‘ ve envâ‘-ı vakâyı‘ râyi‘ ile müreffa‘ ve müvessa‘ kılınup …