İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sal

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
103
geçiş
38,2
milyonda
4
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV5792,1
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9639,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
U D 0,39
KB D 0,00
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sâl) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mâh447412,9910,936,63614,8
ve’lâsâl293112,7911,585,38455,7
bi’lguduvvi222412,4711,554,69343,0
bi’lgudüvvi6610,8211,682,4597,2
bîimtinânı52610,319,302,2355,5
keşmirî4510,2511,362,0059,8
şapik4710,2210,872,0055,2
sofrai53610,208,832,2352,0
keşmîrî41010,1810,362,0051,3
ganî55010,068,362,2348,5
sögütke359,8310,941,7341,8
alaca61789,456,792,4344,8
gedâya3639,217,281,7224,5
mebzûldur3689,177,171,7224,0
ni‘meti72989,166,272,6147,2
ni‘metleri41558,996,401,9827,7
bay63418,795,852,4137,0
mebzûldür31618,545,931,7018,8
imâreti44947,784,731,9218,6
uluġ33987,624,631,6613,5
u6117.4346,833,527,13190,2
altun31.1496,293,101,537,6
vü31.5725,882,641,456,0
her85.9675,432,132,1811,4
birer32.6815,141,871,263,4
sultân44.1934,931,641,363,7
içre35.3244,180,880,790,9
vardır48.5683,920,610,690,6
ve65147.9193,850,532,468,2
var37.6463,670,360,380,2
ü411.2953,520,210,280,1
üzre411.8893,450,140,180,0
iki39.4173,370,060,070,0
ammâ315.2292,68-0,63-0,950,7
cümle421.1972,62-0,69-1,241,1
ile323.7692,04-1,27-2,463,2
edüp323.9572,03-1,29-2,493,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (103) →
EÇS VIII 207a … rîn ü mücâvirîne matbah-ı Keykâvuslarından ni‘metleri mâh u sâl bi'l-guduvvi ve'l-âsâl ale'l-ittisâl bay u gedâya ve pîr [ü …
EÇS IV 194b … gûnâ-gûn Malatıyye bezi haftân-ı nilgûn giyerler. Ednâları şal ve şapik giyerler. Zenâne-i zengineleri muhayyer ferrâce ve …
EÇS VII 169a … e ve Finamenk kâfirlerinin memleketlerine şebhûn edüp mâh u sâl her dâr-ı diyâr kâfiristânları nehb ü gâret edüp şemşîr-i s …
EÇS V 25a … i hûb ve hâk-i amber-pâki beyne'l-ünâs mergûb, halkının mâh sâl bi'l-guduvvi ve'l-âsâl ni‘metleri firâvân ve her yanada uyû …
EÇS III 169b … ve bir şem‘dân verüp cemî‘i Müslim ü gebr ü tersâya mâh [u] sâl nimetleri mebzûldür. Ve her hayvân başına birer tobra yem d …
EÇS X Y144a … . Bunlar anbâr-ı Yûsuf'dan cirâye ve alîkaların her mâh [u] sâl bi'l-guduvvi ve'l-âsâl alırlar.
EÇS IX Y245b Ve imâret-i P 104a Nûreddîn-i şehîd: Bu dahi mâh u sâl bi'l-gudüvvi ve'l-âsâl murtezika ve mücâvirîn ü müsâfirîne …
EÇS V 18b … ne Paşa efendimiz bu hakîr ile iki yüz altun ve iki Keşmirî şal ve bir destmâl Vanî Efendi'ye hedâyâ gönderüp altunları kab …
EÇS V 4b … ükm-i şirvan'dır. Cümle Kürdistân halkının geydikleri alaca şal ve şâpik cümle bu Küfre kasabasında işlenir. Ankâ re‘âyâsı …
EÇS VII 156b–157a … heb mü’min ve muvahhid âdemlerdir kim Tohtar Kadı Alî mâh u sâl sâ’imü'd-dehr idi, ammâ dehrî mezhebinde değillerdir. Lâkin …