İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

siyaset

48
geçiş
17,8
milyonda
3
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig11149,5
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3614,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,10
AH D 0,00
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: siyâset) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
salb1811011,8710,174,24221,7
cinâyet61511,6111,462,4586,2
cürm53610,939,932,2359,6
yorıtġu3410,8812,361,7348,7
sâhibidir3579,878,531,7329,7
beg32518,366,391,7120,7
meydânı46097,645,531,9622,9
u1817.4345,082,863,6641,0
ü811.2954,532,322,2613,0
edüp823.9573,451,231,624,5
cümle721.1973,431,211,513,9
ile423.7692,460,240,310,1
ve18147.9192,00-0,23-0,720,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (48) →
EÇS VII 53b … ve eğer mansıbda da‘vâ dinleyüp mücrimleri katl ü salb [u] siyâset ederek ve yedişer kat mehterhânemi çalarak alay ederim ve a …
EÇS VII 144a … Kapucubaşı Halîl Ağa'yı îmânlarından ayırup pâdişâhın böyle siyâset meydânına an-karîb başları gele ve Köpürlüoğlu tâzeliğine d …
EÇS VIII 245b–246a … a⟧ tarafından voyvadası iki yüz âdem ile zabt edüp salb [u] siyâset ve cürm [ü] cinâyet cümle voyvadanın olup kırk elli bin gur …
KB 2130 bu begler ḳapuġın siyaset bezer / siyaset bile beg ilini tüzer
EÇS X Y453b … şâhî içün ümenâ ve mültezimîni dîvânhânede kollarından asup siyâset ile mâl tahsîl etdiklerin ve Mısır hazînesi kîselerinin ade …
EÇS I 33a … esib ağasıdır kim cemî‘i ehl-i sanâyi‘e hükm edüp ta‘zîr ve siyâset edüp bey‘ [ü] şirâsında hilâf edenin gerdenine tahta kulle …
EÇS II 223a … şısı ve muhtesib ağası ve ayak nâibi. Bunlar cümle salb [u] siyâset sahibleri hâkimlerdir, zîrâ sevâd-ı mu‘azzam şehr-i kebîrdi …
EÇS VI 57a … ri bu Vidin sancağı nezâret olup hâlâ hâkimü'l-vakti salb u siyâset sâhibi nâzıru'n-nuzzâr ağadır kim üç yüz âdem ile hükm-i hü …
KB 2303 isizlerke haşmet siyaset kerek / yana eḍgüke tutçı hurmet kerek
EÇS VII 40a … 'l-feth boklu işkenbeler geydirüp tersine eşeklere bindirüp siyâset ile ordu-yı İslâmda gezdirüp teşhîr-i ibret-i âlem edüp ord …