İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tüşin

12
geçiş
4,4
milyonda
19.008.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
Abhidharma (Shogaito)4100,7
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,46
Abh D 0,24
TT D 0,00
ShoR D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tüşin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
utlısın3412,5814,361,7357,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tüşin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
Abh 1059–1064 … yrlıḳançuçı köŋül-lüg küsüş-lüg kėŋ uluġ köŋül(-i) üz-e öz tüş-in aşnu-ça tolġu -rur-lar其本意tüz-gerser olar-nıŋ töz köŋül-in k …
Abh 1046–1058 … niŋ ḳayu bışrunmış yoruḳ-ı-nıŋ kėn keligme ödki buyan-ı-nıŋ tüş-in adın-lar alġalı umaġu-sın neçe bilser-ler yme nudaġ uzadı ḳ …
ShoR 6.2.2.4/28–31 töz-in edgüsi erser teginür edgü [tüşin] /// [yértinçü-de]ki kişi-ler qılsar-lar ayıġ qılınçıġ : öl …
Abh 1067–1076 … -i-niŋ bışrunmış evrip buşı bėrmiş iki türlüg buyan-lar-nıŋ tüş-in : yene iş -ledür-ler asıġ-lıġ meŋi-lig ḳılġalı alḳu tınlġ-l …
Mait … r kör-miş .. kim bolsar bu yir suwda ol tül-nüŋ tüzü tüketi tüşin sözle-deçi .. inçip yme biz ança m[u]nça yıġwıraḳ ayu bėrel …
Mait … yėti türlüg saŋalamban atlıg buyan bökteg kılmaḳnıŋ utlısın tüşin kėŋürü yarlıḳadı..
Mait … ŋ--uḳ ajunınta erken aġır ayıg kılınç kıltımız anıŋ utlısın tüşin amtı tamulug et-özin teginür-biz..
Mait anıŋ utlısın tüşin uzun üdün tegint- -imiz amtı (biziŋ) tsuyumuznı irinçümüzni …
TT III D 2601-5 … lı . . . . . . . alḳu ayıġ ḳılınçlarımz . a/ . . . . ḳılınç tüşin uḳıttıŋız [.] . . . . .
Abh 1676–1677 … i-niŋ ödüŋüsin ayıdġusın tüz-ün yol-uġ ulatı tüz-ün tol-nuŋ tüş-in.