İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tüpi

32
geçiş
11,9
milyonda
8.889.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)125,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig28380,6
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,80
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tüpi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yil92812,2611,733,00131,9
uçı41811,3611,192,0055,1
keçer66211,039,992,4571,9
teŋiz32010,8810,631,7338,7
tiriglik41839,257,851,9935,7
aslı32488,466,991,7223,2
dünya32958,236,741,7222,2
köŋül34347,726,191,7119,9
eḍgü46877,515,941,9725,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tüpi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (32) →
KB 3507 ḳayuda tilese yorı eḍgü bol / tüpi aslı ḳolma özüŋ eḍgü ḳol
KB 3089 aya yolda azmış başı tezginük / ayı sewme dünyaġ tüpi ol üyük
KB 2132 bu il tutruḳı hem tüpi bekliki / iki neŋ turur aslı yıldız köki
KB 1175 tüpi yil keçer teg tiriglik keçip / asıġsız ulır men özümke açıp
KB 2438 tüpi eḍgü bolsa er eḍgü bolur / bu eḍgü kişi ḫalḳḳa eḍgü ḳolur
KB 5091 tüpi yil turur bu tiriglik küni / ınançsız turur ḳut keçürgey si …
KB 3551 uçı ni‘met erse tüpi mihnet ol / başı mihnet erse soŋı ni‘met ol
ShoR 8.3 /143–144 kén keligme üd-ler-niŋ uç-ı tüpi tükeginçe -keḍegi béş aj-un tınlġ oġlan-ıŋa 一 yaŋlıġ umuġ ı …
DLT I, 73 Etil suwı aḳa turur / Ḳaya tüpi ḳaḳa turur / Balıḳ telim baḳa turur / Kölüŋ taḳı (ol) küşer …
KB 4107 taḳı biri yalġan biri suḳluḳ ol / bu üç iş üçegü tüpi yoḳluḳ ol