İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tirin

6
geçiş
2,2
milyonda
30.734.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Uigurica I-IV1158,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,00
U D 0,00
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tirin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tört53049,059,852,2358,9
türlüg34467,768,561,7329,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tirin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (6) →
Mait … an ozup (kurtu)lup burkanlar belgür--medük üdte tört türlüg tirin kuvrag yoḳ e(rk t)ürk yuçul bodun b(uḳ)un ar(a) alpın emgek …
Sek (IIc) -şar bo yirdeki tört törlüg tirin ḳuvraġı birle yrlıḳayur erti
Mait ... ol üdün çmbudvip uluş--taḳı tört (türlüg) tirin kuvrag ... / arka / yiti otuzunç tört p(a)t(a)r siz erür- …
Mait … ri yėri--ŋe p(a)ḳçanka barı yarlıḳamış amtı siz tört türlüg tirin kuvragnıŋ yalavaçımız boluŋ tükel bilge teŋri teŋrisi burka …
U II, T. III M. 207 a.-28 mn inçip tŋri ḫız-ları-lıġ tirin ḫuvraġ üze ḫursadılu ḫavsadılu tŋridem vısai-lıġ meŋi-lerig …
EÇS VIII 210a tirin