İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tizig

15
geçiş
5,6
milyonda
16.113.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)11276,9
Kutadgu Bilig113,6
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
Abh D 0,33
KB D 0,00
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tizig) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yėvig111813,4213,753,32197,4
biligke34410,7010,581,7338,3
biliglig32548,518,051,7327,6
bilge65698,407,892,4454,0

Hemen solunda

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tizig” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
Abh 461 … an bilge bilig iki paramid -lar bolur bilge bilig-lig yėvig tizig.
Abh 456 … şapt paramid dyan paramid bular üçegü bolur buyan-lıġ yėvig tizig.
Abh 1907 ol ig-ke yėvig tizig bolur üçün yme ök adı bolur ig tėp.
KB 712 keyik sanı devlet kişike tezig / ḳalı kelse bekle tuşa hem tizig
Abh 460 erür buyan-lıġ yėvig tizig.
Mait tün bir antag (kedi)m ton etük yivig tiz--ig kedmiş tonamış körü kanınçsız (teŋ)risi kök kalıḳda turup m …
DLT I, 214 … tükel ḳomıttı / Arḳar suḳaḳ yumuttı / Yaylaġ tapa emitti / Tizig turup sekrişür
Abh 1911–1913 … im tėgüçi adıġ azu-ça yme bu uyur üçün bilge bilig-ke yėvig tizig bolġalı yme ök adamış ol abidarim tėp.
Abh 1914 ḳaltı inyanaparas -tan-ta ulatı-lar bilge bilig-ke yėvig tizig bolmış teg.
Abh 1903–1904 san-lıġ ermez yılayu-sıŋa yılayu abidarim tek yėvig tizig bolur üçün bulmış ol abidarim tėgüçi adıġ.