İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

top

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.141
geçiş
422,9
milyonda
2
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.136464,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

TT D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: top) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tüfeng17638311,897,0913,171.478,9
yaylım9421711,157,009,62774,4
şâdımânları628110,707,827,84617,7
gülleleri508310,397,487,03457,8
güllesi485710,367,966,90496,7
ba‘îd6051610,215,107,52315,2
kal‘adan6874210,214,767,94324,2
atup5036610,095,346,90279,4
menzili1031.96810,083,959,49377,4
şâdumânları36489,957,795,97355,8
atılup361519,836,145,91244,7
tüfenk25529,427,154,96212,7
tüfengler261079,426,175,03177,8
pâre622.3149,202,996,88149,9
balyemez264169,104,214,82104,0
menzilinden17218,917,904,11173,0
urup267638,813,334,5974,1
kumbara16488,786,623,96121,2
delikleri15768,665,873,8195,6
atarak14508,596,373,70100,3
kal‘aya239528,492,844,1251,3
u20217.4348,481,7810,06214,8
kadar564.2588,411,965,5669,5
alarka121148,294,963,3560,5
kâlıbı11138,297,973,30114,0
tüfenglerin11358,266,543,2881,8
fişeng11448,256,213,2775,9
kal‘anın221.4898,102,133,6231,2
sadâsı111788,094,193,1443,8
isâbet111898,084,103,1242,5
demir171.0008,022,333,3027,9
zemîn112688,003,603,0435,1
altında169437,972,333,2026,2
sadâsından9327,976,382,9664,5
sademâtı9527,955,682,9454,8
tarafeynden9937,904,842,9043,8
mesâfei91327,864,332,8537,5
gülbângı91357,854,302,8537,1
altun161.1497,842,043,0321,2
şâhî103147,823,232,8327,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.141) →
EÇS II 304a–304b … brîz kal‘asın kapayup bunlara balyemez toplar urup kal‘adan top ve ardlarından Tavâşî Ca‘fer Paşa Kürdistân askeriyle kırup …
EÇS VII 24b … bu nehri asâkir-i İslâm ubûr ederken bu nehre bir balyemez top düşüp Yeniçeri Ağası Muharrem Paşa ve Sadrıa‘zam kethudâsı …
EÇS VII 45b … -i Osmân ile ubûr etdiğin görünce bir fitîlden beş yüz pâre top şâdımânı etdi kim nehr-i Tuna cûş u hurûşa geldi. Ve biz da …
EÇS II 271a–272b … arafına havâle taşrada bir tabya binâ edüp on pâre balyemez top ile liman tarafın döğesiz ve içeri Rûm mahallesinde bir kaç …
EÇS I 162a … yol vere, eyyâm {bol} vere" deyüp gavgâ ve feryâd ederek ve top u tüfenglerin atarak saf saf ubûr ederler. Andan,
EÇS IV 360b … r-i azîm Şattu'l-Arab kenârında şekl-i murabba‘ sâfî çim ve top ve kireç ve cibis ve hâk-i pâk ile mebnî bir sevâd-ı azîm v …
EÇS I 54b … sefere giderler. Ve sefer-i hümâyûnda bu askerin hidmetleri top çeküp ve yollar tathîr edüp ve askere zahîre getirmekdir. B …
EÇS VIII 301b … înlerin meşveret etdikleri kubbe-i âlîsinin tâk-i Kisrâsına top güllesi isâbet edince ol kubbe-i azîm münhedim olup müşâver …
EÇS VIII 264b … e limanda yatan firkatelerden küffâr-ı dûzah-karâr ol kadar top u tüfeng atdılar kim âsımânı top u tüfeng tütünü tutdu.
EÇS X Y442b … k [ü] bî-pervâ [ya]naşırlar. Herbiri biner âdem ve üçer yüz top çeker galyonlardır.