İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tul

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
25
geçiş
9,3
milyonda
4
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Uigurica I-IV1158,4
Kutadgu Bilig11149,5
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi104,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
U D 0,00
KB D 0,79
DK D 0,33
EÇS D 0,67

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tul) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çıġay54911,1110,432,2362,9
arzın33210,7510,301,7337,2
dırâz36210,149,351,7333,1
arzı39536,655,411,6916,7
u1117.4344,373,092,9328,2
ve6147.9190,41-0,87-2,032,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
KB 2473 ögi keḍ kerek köŋli alçaḳ amul / çıġay tul yetimke baġırsaḳ köŋül
EÇS VIII 348b Der-beyân-ı tûl [u] arz-ı hatve-i girdâ-gird-i şehr-i Yanya
EÇS II 268a Manzara-i tûl [u] arîz-i Bahr-i siyâh
KB 84 tümen yılda berü tul erdim tulas / bu tul tona suçlup örüŋ keḍtim as
KB 4144 özüŋ bolsa ḫacib orunç almaġu / çıġay tul yetimler sözin tıŋlaġu
KB 6487 çıġay tul yetimig suyurḳaġlı yoḳ / ajun tegşürüldi taŋırkaġlı yoḳ
EÇS IV 282b … a atmış ve bir kenâre çıkmış, katl etmişler. Ya bu dibâceyi tûl u dırâz medh etmeden murâd ne ola denirse {cevâb oldur kim} …
EÇS II 218b 49. Manzara-i tûl [u] arz-ı Karadeniz'in cirmin bildirir.
EÇS III 35a–35b … Mükerreme kurbunda vâdî-i Hicâz'da nihâyet bulur. Böyle bir tûl [u] dırâz cebel-i mümtâzdır. Bunda olan uyûn-ı câriyeler bî …
EÇS IV 186b 28. Cümle Kürdistân'ın tûl u arzın ve hudûdların beyân eder.