İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

urdı

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
100
geçiş
37,1
milyonda
4
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV1158,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası11288,8
Kutadgu Bilig19258,3
Dede Korkut Kitabı351.078,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3413,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
KuT D 0,66
KB D 0,73
DK D 0,78
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: urdı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 11 geçiş  ↔  KB 19 geçiş

benzerlik 0,01

Karşılaştırılan yazılışlar: urdı

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
behişt92911,1610,033,00110,4
behiştmisâl61310,7610,602,4579,6
ḳılıç88310,488,342,8277,5
ḳatı4379,908,511,9939,7
żarb379,8410,501,7339,2
mindi3169,739,301,7333,3
köŋülleri3409,467,981,7327,5
mühr3429,447,911,7227,2
daḫı51509,366,812,2237,5
yire51569,326,762,2237,1
bâğçei3619,257,371,7224,9
mesel3759,137,081,7223,6
atın41608,986,401,9827,7
oldı41648,966,361,9827,5
nişân65068,345,322,3932,7
taŋrı99098,195,062,9145,9
verir68067,764,652,3527,2
ḳara34927,384,361,6512,5
deve35487,254,211,6411,8
başı36497,043,961,6210,9
hem39056,613,481,589,0
kişi39926,493,351,568,5
bâğı31.0156,463,321,568,4
gûyâ31.7895,702,501,435,5
birer32.6815,141,921,273,6
câmi‘i54.6375,111,861,625,7
içinde34.2734,491,241,001,7
hazreti35.9454,020,770,710,7
yüz512.2723,730,460,610,5
ile623.7693,04-0,23-0,430,2
edüp623.9573,03-0,24-0,450,2
olup317.2812,50-0,77-1,231,0
ve6147.9190,41-2,87-15,4553,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (100) →
EÇS IX Y69a … t rusâs-ı nîlgûn ile mestûr bir câmi‘i nûrun alâ-nûrdur kim ürd-i behiştden nişân verir bir câmi‘dir. Beyt:
DK VII 28 … rlü çomaġı-y-ıla at depüp gelüp yuḳarudan aṣaġa kāfiri ḳatı urdı alımadı tekür
DK IX 63 oġlan kāfiri götürdi yire urdı burnından ḳanı düdük kibi şorladı şıçrayup şāhin kibi kāfir …
EÇS X Y1a Bi-kavli müfessirîn Hazret-i Âdem ürd-i behiştde âhiret P 159a senesiyle (---) sene huld-i berînd …
EÇS VIII 370a … e kalmışdır. Eğer müstakillen kefere elinde kalsa bu câmi‘i ürd-i behişt ederlerdi. Ancak haftada bir kerre cum‘a gün kapular …
EÇS X Y338a … olur. Gûyâ Cennet-misâl bir cezîredir. Hûrmâ bâğları içinde ürd-i Behişt'den nişân verir. Bir minâreli bir câmi‘-i zîbâsı var …
EÇS VI 86a … [ve]'l-âsâl ni‘meti mebzûldur. Ve bizzât Hazret-i Gül Baba ürd-i behişt heşt-behişt-vâr bir püşte-i şükûfezâr üzre bir kurşu …
EÇS II 275a … up ibtidâ Bâyezîd'e, andan Şehzâde Süleymân'a birer top ile urdı kim Bâyezîd ve Süleymân zîr u zeber olup ikisinin de burnun …
KuT T. 34/96b3 29 Urdı taŋrı bir mesel bir er anıŋ içre ortaḳlar ..
KB 921 ne eḍgü söz aymış köni er tili / köni er tili urdı sözke ulı