İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

uzatı

12
geçiş
4,4
milyonda
18.998.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Uigurica I-IV1158,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)8785,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,00
U D 0,00
ShoR D 0,48

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: uzatı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tuşar31012,1313,041,7349,3
örüg42111,9612,392,0061,7
edgü32898,358,191,7328,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“uzatı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
ShoR 3.2.1.V/5–6 … arta] tuġarlar tép téser : eŋ’ilki qayu oronta tuġsar [örüg uz]atı edgü élke ḫanqa tuşar :
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … miŋ kuldi nayut sanı vçir oḳus-luġ arvıs tŋri-leri .. örük uzatı turḳaru ol tınlġ-ıġ kümek közünmek ḳılḳai-lar .. tört sekiz …
Sek (Ia) üze ilenürler uzatı inçe tapınzun udunzun aş içgü klürzün
ShoR 7.2 /111–133 … (e)rk tavraḳ ödüg bilip [/// inçip sözledi sen tegimlig /// uzatı] monı teg y(a)raġı bêrg(e)li 或説有我 antaġ-ları yme söz-l’eyür …
Mait … ılıg erser.. bu bėş tü(rlüg) avantlar tükel erser ol tınlıg (uz-) -atı tamuda tuġar..
ShoR 6.3.2 /28 aj-un aj-un-ta uzatı bodistv-lar yorı(q) -ınta yorıtaçı bolalım :
ShoR 2.2.10.V/4 … ıġ arıġın süz -ökin ayayu küzedip : kirsiz tapçasız köŋülin uzatı tözün yavaş ayançaŋ töröte bışrunup utlı sevinç tegürgülük …
Mait … p(atar) yėr üze yėti bı bıçġun oḳsuz teginçsiz ölürürler.. uzatı ulımaḳ möŋremek ünler işitilür..
ShoR 3.2.1.V/7 ikinti örüg [uzatı é]lde edgü balıq uluşta tuġar :
ShoR 3.2.1.V/8 üçünç [örüg uzatı] //yd [ü]d[ke] tuşar :