İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yėl

11
geçiş
4,1
milyonda
20.223.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Kalyanamkara Papamkara11.579,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
TT I-X31.177,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
KİP D 0,00
KP D 0,00
Mait D 0,39
TT D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yel) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kayusı31711,7812,401,7346,2
kılınçlıg31811,7312,321,7345,9
ayıg34410,8011,031,7340,2
ulug31169,609,631,7334,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yėl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
KP XVII-8 … ür suv egrikşelür ur-suḳuşur bėşinç teŋri tüpirer ḳorḳınçıġ yėl turur kemi aḳ-tarılur ölür .. bu munça ḳorḳınçıġ adaḳa kiri …
Mait ança saḳınç saḳıntuḳlarınta ötrü ayıg kılınçlıg yėl kelip yanturu evirip ulug tamularda kemişür karaŋġudın kara …
TT II Y 36.8.-141–143 öŋdün küntün buluŋda ögrünç-lüg yėl yiltirdi . kidin taġtın buluŋda tŋri ḳapıġı açıltı .
Mait … rdni-) -lig sögütler ıġaçlar t / - ... taḳı yėme içgü otlar yėl- ...
Mait … m erdi.. ança saḳınç saḳıntuḳta ıḳile olarnı ayıg kılınçlıg yėl toḳıp ulug tamu--larda kemişür
Mait … ılkı ajunt(a tug-) -mış tınlıglar kayusı ot suv (kayu-) -sı yėl teg ... kayusı topraḳ yėyürle(r) içerler
TT II Y 36. 6.-132–133 birök inç kelmek atlġ ırḳ kelser sawın inçe tėr . yėl iyin eşidilür .
Mait ança saḳınç saḳıntuḳlarınta (öt)rü olarnı ayıg kılınçlıg yėl yanturup (köt)ürü ėltip ulug tamular--da kemişür..
KİP 17–24 … dniler tilegeli . . taluy ögüzke kirser taluy içinteki ḳara yėl kėlip kemisin toḳıp yekler ergüsi otruġlarınta ölüm yėrke t …
TT II Y 36. 4.-221–224 yėl yėltirip intürdi lim sıntı .