İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaşar

12
geçiş
4,4
milyonda
19.044.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi83,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
KuT D 0,00
DLT D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,48

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaşar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
olduğunca3512,5014,041,7354,8
kerkes31212,0012,781,7348,1
ve10147.9191,150,931,503,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yaşar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
EÇS III 62a Esmâ-i çâkerân-ı Türkmân: Mısmar, Yüzulu, Yüzkulu, Yaşar, Fehred, Kahraman.
EÇS III 58b–59a … n-ı imâretinin âsâr-ı binâları hâlâ harâb u yebâb [u] turâb yaşar. Bâğları ve dud bâğçeleri kendi biter kendi yiter gider. Ha …
EÇS X Y210b Yaşar kerkes kem-âzâr olduğunca / Doğan durmaz ziyânkâr olduğunca
DK II 78 … lṭanum salur ḳazan-ılan ḳaraça çoban çapar yetdi çobanuŋ üç yaşar
EÇS III 164b … verdi ve Allahverdi ve Sevindik ve Hüdâverdi ve Gündoğdu ve Yaşar ve Müyesser ve Muzaffer
EÇS IV 243b Yaşar kerkes kim âzâd olduğunca / Doğan durmaz ziyâfet bulduğunca
EÇS IV 225b … ir Beğ ve Şemseddîn Beğ ve Âlemşâh Beğ ve Kerrârkulu Beğ ve Yaşar Beğ.
DLT III, 208 … / Ḳarar ḳar (taġ tapa) / Ḳaçtı aŋar Alp Aya / Ufut bolup ol yaşar
KuT T. 30/57b3 59 yaşar boḍundın yawuz-–luḳındın sewünçi bėrilmes aŋar nek mü tutar …
EÇS IV 396b Yaşar kerkes kem-âzâr olduğunca / Doğan durmaz ziyânkâr olduğunca