İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaşlıġ

9
geçiş
3,3
milyonda
23.446.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig454,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,59

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaşlıg) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
uzun44108,298,511,9939,5
er46977,547,751,9935,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yaşlıġ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
KB 348 yaşı ḳısġa isiz ökünçün ḳarır / uzun yaşlıġ eḍgü ökünçsüz yorır
Mait amtı çaḳ sekiz tümen yaşlıġ tınlġlar erürler
Mait … ne üçün tėp [tėser se]kiz tü [men yılta] örü tınlġlar uzun yaşlıġ bol[sarlar] oluġurda meŋilig toŋalıġ [bolurlar . . alp] ḳor …
KB 3012 negü tir eşitgil örüŋ başlıġ er / ajunuġ ḳarıtmış uzun yaşlıġ er
KuT T. 32/9b3 14 ḳaçan tegdi erse küçiŋe ḳırḳ yaşlıġ boldı bėrdimiz aŋar hikmet / könilik hem bilig andaġuḳ yanu …
ShoR 8.3 /273–274 ulaḍı yüz ygrmi yaş-lıġ 人 -lar üdin-te 十六 çıġ 五 tsun ḳamaġ 三 -er bodın-ça édiz miŋ …
KB 964 ḳızıl til ḳılur ḳısġa yaşlıġ sini / esenlik tilese ḳatıġ ba anı
ShoR 8.3 /271–272 üd-ke ḳolu-ḳa yalŋuḳ-ları körkiŋe yaraşı 八万 yaş-lıġ 人 -lar üdinde erser miŋer çıġ bodluġ.
KB 5085 negü tir eşitgil örüŋ başlıġ er / ajunuġ keçürmiş uzun yaşlıġ er