İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaşru

10
geçiş
3,7
milyonda
21.749.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası7183,8
Kutadgu Bilig113,6
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KuT D 0,70
KB D 0,00
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaşru) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yaşru” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
KB 770 iligke baḳa kördi yaşru közin / ḳaşı közi tügmiş açıtmış yüzin
KuT T. 33/75a1 … namaznı hem hezine ḳılurlar andın kim ruzi ḳıldımız olarḳa yaşru hem aşkara umarlar satıġçılıḳ kim hergiz kasıd bolmaz
KuT T. 30/68b2 … -miz aŋar bizdin körklüg ruzi ol hezine ḳılur andın örtügli yaşru aşḳara nek tüz bolurlar mu ögdi teŋrike yoḳ kim üküşrekleri …
KuT T. 30/3a3 80 ḳaçan kim umunçsuz boldılar erse andın ḳatıḳsız boldılar yaşru sözlegli boldılar aydı uluġları: bilmez mü sizler kim ataŋı …
Mait … tŋri ol ḳutluġ çambu sögütke yaḳın tegdi .. m(e)n yme barıp yaşru et’öz-in yaḳın turayın (.) şazi ḳatun inçe tėp tėyür .. m(e …
KuT T. 38/89b1 3 ançada yaşru sözledi yalavaç cüftler[i]niŋ amarısıŋa bir söz ḳaçan uḳtur …
KuT T. 31/70a2 103 yaşru sözlegeyler bir ikindi dereŋ ḳılmadıŋız meger on kün
AH 169–172 … le razıŋ kişi bilmesün sözüŋdin özüŋke ökünç kelmesün ḳamuġ yaşru işiŋ bolup aşkara bu körgen eşitgen saŋa külmesün
KuT T. 36/70a3 80 azu saḳnurlar mu biz eşitmez-miz yaşru sözlerini razlarını andaġ biziŋ yalavaçımız olar üskinde tu …
KuT T. 36/29b2 … lar anıŋ üze başların ḳoḍı kemişmişler uçuzluḳdın baḳġaylar yaşru közdin ayġaylar anlar kim taptılar: bütünlükin ziyanlıġlar …