İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yala

8
geçiş
3,0
milyonda
25.371.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
89
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)5230,9
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig113,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,20
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yala) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
örtenü4713,0914,562,0075,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yala” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
ShoR 4.2.2/31–32 … énç qut qolu küsüş öritü teginür mn qulqaq üze eşi -dmeyin yala yaŋquta ulatı yavız ünlerig :
Mait … et-özleri amarıl(arı) ot yük osuglug kaptın ... otın örtenü yala ulıyu möŋ(reyü) yıglayu sıḳtayu kelirler..
KB 415 bu kün toġdı ilig bu ḳılḳı bile / yarudı ajunḳa kün ay teg yala
Mait … ıça / / / - ... erksinü turur kayusı tolp (et)özi örte- -nü yala ulug ünün ıglayu sıḳtayu maytrı burkan tapa kelirler..
TT II Y 36.15-72–76 … z . til talaşur çasut yoŋaġ tikileşir [.] ed twar saçılur . yala yaŋaru ökliyür [.] oġramış iş bütmez edikmez . ḳılmış ḳılın …
Mait … amtı bu kentü bögrelerin aġır yükçe eŋinlerinte yüde örtenü yala yorıyurlar..
Mait … urtulup amtı bu kentü uvut yėrlerin eŋinlerinte yüde örtenü yala yorıyurlar
Mait şariputri motġalyan ... -ıg sasılıḳta işi ... -iŋizler tėp yala-... umadın ezrua ... (k)odı ėnip / / ? = 88 322 ... (süz …