İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yay

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
86
geçiş
31,9
milyonda
2
biçim
6
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Şine Usu Yazıtı1841,0
Kutadgu Bilig113,6
DLT’deki Türkçe parçalar51.723,5
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6727,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
ŞU —
KB D 0,00
DLT D 0,32
DK D 0,68
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yay) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ok2720011,609,055,19289,7
oḫ3249,808,941,7331,6
okları3269,788,821,7331,1
ḳatı3379,648,311,7328,9
kılıc3399,628,241,7328,5
silâhları3599,417,641,7226,0
gibidir31148,946,691,7222,0
tüfeng73838,936,162,6146,2
meselâ31358,806,451,7121,0
oğlı31538,686,261,7120,2
anta32908,035,341,6916,4
kılıç45367,724,871,9319,3
şekli38636,693,771,6110,1
gûyâ41.7896,133,131,7710,3
gibi104.6056,133,092,7925,3
ya‘nî32.2515,392,391,405,1
olan46.7714,261,211,142,2
ve73147.9194,010,954,1327,8
iki49.4173,790,740,800,9
üç37.1633,760,720,680,6
bin512.2673,730,680,841,0
ammâ615.2293,680,630,861,0
cümle421.1972,62-0,43-0,700,4
u317.4342,49-0,57-0,830,5
ile423.7692,46-0,60-1,030,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (86) →
BK B 3–6 y(a)y bols(a)r : üze : t[(e)ŋri] köb(ü)rg(e)si: (e)t(e)rçe (a)nç[ …
EÇS II 261b–262a … lıç ve iki bin kalkan ve iki bin müsellah tüfenk ve beş bin yay ve kırk bin ok ve altı bin harbe ve beş bin şişe el kumbara …
EÇS VI 82b … er, zîrâ bu sarâyın zîr-i zemînlerinde olan tüfeng ve ok ve yay ve kılıç ve kalkan ve harba ve şiş ve mızrak ve zemberek ve …
EÇS IV 310b … ânlar içre bu şehr-i Hemedân'ın hevâsı bürûdet üzredir ammâ yây u pâyistânı mahalliyle olduğundan cümle ahâlîsinin merd [ü] …
EÇS III 32a … e ol sâ‘at cebehâne-i Âl-i Osmân'dan bî-hadd u bî-pâyân ok, yay ve kılıç ve tüfenk ve kalkan ve mızrak ve sâ’ir âlât-ı silâ …
EÇS VIII 192a … -i âfitâb Besni gulâmı bağışladılar. Paşa dahi anlara birer yay ve birer kücügen yelekli oklar verüp büyük beğe bir küheylâ …
ŞU D 7 … z başınta ḳasar ḳurıdm örgin anta ėtitdim çıt anta toḳıtdım yay anta yayladım yaḳa anta yaḳaladım belgümin bitigimin anta y …
EÇS IV 251a Ve niçesinde ok ve yay ve zemberek ve tüfeng ve kılıç ve kalkan ve balta ve teber …
EÇS I 146b … Bir hâkimi dahi atcıbaşıdır. Nişân yerinden ok serîka edeni yay kirişiyle salb etmeleriyçün Ebü'l-feth'den ve Bâyezîd Hân'd …
EÇS X Y450b … mmeyz ağacından kütür kütür uçup atımla benim üzerime düşüp yay çilesinden ok halâs olup kolum mecrûh olayazdı.