İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yimiş

10
geçiş
3,7
milyonda
21.756.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Kutadgu Bilig795,2
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
KB D 0,63
AH D 0,00
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yimiş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
öl41212,5413,462,0068,3
ur43811,4211,792,0058,0
ḳuruġ47810,5410,762,0052,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yimiş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
AH 465–468 bitidim kitabnı mėva‘iz mėsėl oḳısa tatır til yimiş teg ‘asėl kim erse bu sözke aḍınlar sözin teŋ ese teŋgedi d …
KB 4660 aş içgü yiseler nuḳul ur yimiş / ḳuruġ öl yimiş ur bir ança simiş
Sek (Ia) bolup ötrü ḳop törlüg ı tarıġ yimiş ulatı bışarlar itilür
KB 4660 aş içgü yiseler nuḳul ur yimiş / ḳuruġ öl yimiş ur bir ança simiş
KB 2455 uḳuşsuz kişi ol yimiş siz yıġaç / yimişsiz yıġaçıġ negü ḳılsun aç
KB 1651 yimiş yigü ni‘met çiçekinde kör / ḳamuġ neŋke yaŋzaġ munı bilgü t …
KB 2889 ḳuruġ öl yimiş tut ya içgü süçig / anıŋdın bolur bu boġuzḳa keçig
KB 2904 ḳuruġ öl yimiş ya cülengbin cülab / özi ḳatġu tutġu bu barça şerab
EÇS II 301b … uhammed Mehdî'den berü ecdâdlarımızdan şarâb [u] mükeyyefât yimiş içmiş yokdur. Bizi meclis-i hâssınızda ma‘zûr edüp afv ile …
KB 6005 telim tüş bolur yim içimke barır / yaraġsız yimiş bolsa teŋsiz kelir