İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yirke

47
geçiş
17,4
milyonda
6.377.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Kutadgu Bilig45611,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
KB D 0,76
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yirke) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kizledi5911,5111,962,2476,5
yaşıḳ52011,2610,812,2366,4
yüzin66010,849,492,4567,6
indi44410,499,352,0044,3
kelip3729,698,221,7328,4
başın42158,977,061,9931,3
dünya32958,176,191,7119,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yirke” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (47) →
KB 6552 negü asġı aḫır yanış yirke boldı / turu ḳaldı dünya iki böz ilettim
KB 956 bu ay toldı oldurdı aḳru silig / közin yirke tikti bekütti tilig
KB 173 kişi söz bile ḳoptı boldı melik / üküş söz başıġ yirke ḳıldı kölik
KB 1803 atam ḳıldı erdi kör eḍgü du’a / du‘a birle tegdim bu yirke aġa
KB 4070 bu yirke tegi ol tapuġçı ḳurı / munıŋda naru yoḳ aġırlıḳ ḳurı
KB 4044 kiçig ḳur bu yirke tege türçise / negüke yararın seçer beg basa
KB 3347 bu yaŋlıġ üçün men uluş kend ḳoḍup / bu yirke sıġındım aġır yük yüḍüp
KB 3600 bulaḳ semrise kör munar hem azar / iḍisin çalar yirke andın tezer
KB 3337 özüm ḳa ḳadaştın neçe aḍrılıp / nelük turġay erdim bu yirke kelip
KB 1207 bu kün öknüp asġı negü ay ata / başın yirke çalsa ulıp miŋ ḳata