İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

adı

464
geçiş
172,0
milyonda
694.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
135
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)3749.413,1
Uigurica I-IV335.228,1
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Dede Korkut Kitabı32986,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi249,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,87
U D 0,35
ShoR D 0,00
DK D 0,76
EÇS D 0,69

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhUShoRDKEÇSToplam
adı3743313224464
aḍı··2··2
âdı····22
adi1····1
âdi····11
âd’ı····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: adı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ködrülmiş666512,009,538,11870,9
ködrülmişniŋ353411,179,555,91461,5
kötrülmis282610,879,615,28369,2
abidarim2310410,377,334,77193,6
burḫan3130410,376,215,49209,2
aḳıġlıġ2515910,366,844,96191,6
görklü218410,297,514,56182,5
nedegin2322310,106,234,73155,7
munuŋ16669,957,463,98137,9
ḳayunuŋ14139,919,613,74184,5
tudyaḳ15499,907,803,86137,5
yrlıḳamış161039,856,823,96122,2
kelmis13149,809,403,60164,2
muḥammede13149,809,403,60164,2
yükmek14909,696,823,71106,9
ayaġḳa13809,616,883,58100,5
ködrülmişler11129,569,383,31138,1
nomlarnıŋ12599,557,213,4498,7
kergek162519,525,533,9192,5
yindem131179,526,343,5690,0
ṣalavat10119,439,373,16125,1
yėg121199,406,203,4280,7
azuça121299,376,083,4178,6
yumdaru10399,357,543,1587,5
aḳıġsız121429,345,943,4176,3
günahuŋuzı9119,289,222,99108,2
barçanıŋ9139,278,982,99102,6
getürdi9259,248,032,9986,0
tėptėser132459,235,273,5170,3
bolġalı9419,197,322,9875,6
oḳusluġḳa859,1310,182,83105,4
ulatı143879,074,723,6065,1
nomnuŋ8259,077,862,8274,1
nomlamış8279,067,752,8272,7
öŋi122869,034,933,3559,3
nom122979,014,883,3558,4
alḳu165868,964,313,8065,7
inçip123298,954,733,3356,0
bolġu8658,956,482,8057,1
ėdiglig81048,855,812,7849,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“adı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (464) →
EÇS IV 347b Yazılmış cümlenin adı tevârîh-i evâ’ilde
Abh 1863–1865 … ş yükmek-lig aġır yük-nüŋ bulmış üçün birdem -lig tınmaḳ-ın adı bolmış ol nirvan tėp.
Abh 1709–1710 dyan(-tın) tuġmış-ı-nıŋ adı bolur bışrunmaḳ töz-lüg bilge bilig tėp此中因者munda tıldaġ -ı …
Abh 4542–4543 … e bolsar yme ürlügsüz üz-e öçmek ardamaḳ-ı ürlüg -süz-i-niŋ adı yörügi san-lıġ ermez yol kėrtü-ke.
Abh 2024–2026 … ündeçi tegindeçi tėp bu yme ök andaġ ermez nedegin tėptėser adı ködrülmiş yrlıḳamış üçün tayanıŋlar nom-ḳa.
DK IV 114 … du'ā ḳılduḳ ḳabūl olsun yıġışdursun dürişdürsün günahuŋuzı adı görklü muḥammede baġışlasun ḫanum hey
EÇS V 132a Kazın adı hem dahi ördeğün biri patkadır biri guskadır
Abh 1855–1857 … -ün yol-uġ erür nirvan-nıŋ tıldaġ-ı tėp anı üçün nirvan-nıŋ adı bolmış ol yėg yörüglüg tėp negü ol munuŋ tıldaġ-ı tėptėser.
Abh 2217–2221 bu sudur-uġ şaripudrė arḫant nomlamaḳ üz-e adı ködrülmiş-ke taplaġuluḳ tapırḳanġuluḳ bolmaḳ-ındın yme ök b …
Abh 2861 ḳaltı adı ködrülmiş yrlıḳamış ol aḳıġ-lıġ nom erser.