Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Irk Bitig | 1 | 771,0 |
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Dede Korkut Kitabı | 102 | 3.144,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 73 | 29,8 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ala) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gözlü | 32 | 172 | 11,55 | 8,47 | 5,64 | 319,0 | |
| bili | 8 | 13 | 10,43 | 10,20 | 2,83 | 103,6 | |
| dünin | 7 | 11 | 10,25 | 10,24 | 2,64 | 91,4 | |
| yüzine | 7 | 30 | 10,11 | 8,80 | 2,64 | 73,2 | |
| arḳu | 6 | 6 | 10,07 | 10,90 | 2,45 | 90,7 | |
| ṣayvan | 6 | 6 | 10,07 | 10,90 | 2,45 | 90,7 | |
| arḳurı | 6 | 8 | 10,05 | 10,48 | 2,45 | 81,7 | |
| ṭağdan | 6 | 10 | 10,04 | 10,16 | 2,45 | 77,2 | |
| yatan | 8 | 83 | 9,98 | 7,52 | 2,81 | 68,3 | |
| ṭağı | 5 | 9 | 9,78 | 10,05 | 2,23 | 63,2 | |
| aḳındılu | 5 | 10 | 9,78 | 9,90 | 2,23 | 61,7 | |
| buṭun | 5 | 15 | 9,74 | 9,31 | 2,23 | 56,5 | |
| ava | 5 | 22 | 9,69 | 8,76 | 2,23 | 52,0 | |
| gök | 7 | 107 | 9,66 | 6,96 | 2,62 | 54,2 | |
| yigit | 7 | 138 | 9,51 | 6,59 | 2,62 | 50,5 | |
| aşanmışıdı | 4 | 4 | 9,50 | 10,90 | 2,00 | 60,4 | |
| baḳduğumda | 4 | 4 | 9,50 | 10,90 | 2,00 | 60,4 | |
| dikdürmişidi | 4 | 4 | 9,50 | 10,90 | 2,00 | 60,4 | |
| ṭutam | 4 | 5 | 9,49 | 10,57 | 2,00 | 55,4 | |
| yanuŋa | 4 | 6 | 9,48 | 10,31 | 2,00 | 52,8 | |
| yirüŋden | 4 | 13 | 9,43 | 9,20 | 2,00 | 44,4 | |
| çakır | 4 | 27 | 9,33 | 8,14 | 1,99 | 37,8 | |
| al | 8 | 237 | 9,31 | 6,01 | 2,78 | 51,2 | |
| görklü | 5 | 84 | 9,29 | 6,83 | 2,22 | 37,7 | |
| bindi | 4 | 35 | 9,27 | 7,77 | 1,99 | 35,6 | |
| leşker | 4 | 39 | 9,25 | 7,61 | 1,99 | 34,7 | |
| ağ | 7 | 205 | 9,23 | 6,02 | 2,61 | 44,9 | |
| vere | 6 | 151 | 9,23 | 6,24 | 2,42 | 40,3 | |
| bigleri | 4 | 48 | 9,19 | 7,31 | 1,99 | 32,9 | |
| ḳırḳ | 5 | 114 | 9,14 | 6,39 | 2,21 | 34,6 | |
| pamun | 3 | 2 | 9,10 | 11,48 | 1,73 | 45,3 | |
| süsildi | 3 | 2 | 9,10 | 11,48 | 1,73 | 45,3 | |
| bargah | 3 | 3 | 9,09 | 10,90 | 1,73 | 45,3 | |
| uçında | 3 | 4 | 9,09 | 10,48 | 1,73 | 40,8 | |
| dikdürdi | 3 | 7 | 9,06 | 9,67 | 1,73 | 35,8 | |
| yigitlerüŋ | 3 | 7 | 9,06 | 9,67 | 1,73 | 35,8 | |
| dikdi | 3 | 10 | 9,04 | 9,16 | 1,73 | 33,1 | |
| müsâfiri | 3 | 12 | 9,02 | 8,90 | 1,73 | 31,8 | |
| salli | 3 | 12 | 9,02 | 8,90 | 1,73 | 31,8 | |
| tekir | 3 | 13 | 9,02 | 8,78 | 1,73 | 31,3 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
ala* ile tüm bağlamlar →“ala” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (177) →| EÇS V 162a–162b | … alı sizi elinizde, vilâyetinizde huzûra komayup esîrleriniz | ala | ala böyle şikâyet edersiz" dedim. |
| DK VI 40 | … ṭurmaduŋ-mı yilisi ḳara ḳażılıḳ atuŋ binmedüŋ-mi arḳu mili | ala | taġı avlayuban ḳuşlayuban aşmaduŋ-mı babaŋuŋ aġ ban işigind … |
| EÇS III 185a–185b | … i bir hâl ile paşacığımun katline nihânîce bir hatt-ı şerîf | ala | . Ammâ Evliyâm yetiş paşaya, hemân Kürdistân. Ve mansıbı var … |
| DK X 16 | … ṭurdum yilisi ḳara ḳażılıḳ atuma buṭun bindüm arḳurı yatan | ala | ṭaġ etegine vardum ḳanlu oġuz illerinde dirnek var imiş and … |
| IB 2 | ala | (a)tl(ı)g yol t(ė)ŋri m(ė)n, y(a)r(ı)n kiçė (ė)şür m(ė)n. | |
| DK IX 24 | etegine ava varduŋ ḳara ṭonlu kāfirlere uġraduŋ-mı | ala | gözlü yigitlerüŋ kırdurduŋ-mı aġız dilden bir ḳaç kelime ḫa … |
| EÇS I 170b | "Vere bizim Mahmûr Beşe'ye, vere Asan Beşe'ye, | ala | iki ahça Ahmet Beşe'den" deyü lehce-i mahsûsaları ile kelim … |
| DK XII 23 | … um urur-idüm ḳarġu ṭalı altmış ṭutam süŋümi elüme alur-idüm | ala | gözlü bigleri yanuma ṣalar-idüm ḳavat men bu işi ṭuysam saŋ … |
| DK VI 56 | … yirüŋden ṭurı geldüŋ yilisi ḳara ḳażılıḳ atuŋ butun bindüŋ | ala | gözlü yigitlerüŋ yanuŋa alduŋ arḫu bili ala ṭaġı dünin aşdu … |
| DK IX 14 | … ördügüm köŋül virüp sevdügüm ḳalḳubanı yirüŋden ṭurı geldüŋ | ala | gözlü yigitlerüŋ |