İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

andaġ

173
geçiş
64,1
milyonda
1.898.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)1373.448,1
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası19498,8
Kutadgu Bilig15203,9
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,85
KuT D 0,85
KB D 0,68
DLT D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhShoRKuTKBDLTToplam
andaġ137·19152173
anḍaġ·1···1
a’ndaġ1····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: andag) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sözlemişiŋizler71110,2810,282,6491,7
atlġ1113910,177,273,3090,0
yörüg1114110,167,253,2989,6
ermeser61810,019,342,4568,0
tėptėser122459,886,583,4386,4
osuġluġ6569,757,712,4452,8
çınkėrtü6639,707,542,4451,4
bolġu6659,697,492,4451,0
tėser6809,607,192,4348,4
tapladılur449,5310,932,0060,6
tözindekiçe499,499,762,0048,3
yörügi61009,496,872,4345,6
bolzun5679,427,182,2240,3
öçmek71659,416,372,6148,3
ödrü5709,407,122,2239,8
balıḳta379,099,711,7335,9
baḫşı61939,075,922,4137,7
tėrgin3179,028,431,7329,6
sözler62089,015,812,4136,8
baḫşıḳa3208,998,191,7328,6
yollı3218,998,121,7328,3
ḳılın3218,998,121,7328,3
yükünüp3228,988,051,7328,0
ayġaylar3248,967,931,7227,4
nedegin62238,965,712,4035,9
bilip51608,945,932,2031,4
ayayu3288,937,711,7226,4
orunta3328,917,511,7225,6
sansar3328,917,511,7225,6
tözlüg41098,866,161,9726,4
kergek62518,865,542,4034,5
yindem41178,826,061,9725,9
ulatılar3758,636,291,7120,3
tıldaġın3998,505,881,7018,7
adın42588,254,921,9319,6
aḳıġlıġ31598,215,201,6815,9
sizler54328,084,502,1421,7
tŋri43697,924,401,9116,8
alḳu55867,754,062,1018,8
öŋi32867,744,351,6512,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“andaġ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (173) →
Abh 3418–3419 … klüg ançan ançan tanuḳ-layur tėptėser siz-ler yörügi yme ök andaġ ermez.
Abh 2323 birök andaġ ermeser adı ködrülmiş yindem ödlemiş üçün tayanıŋlar sudur- …
Abh 3982 andaġ orun-ḳa tėp.
Abh 2282 andaġ atlġ balıḳ-ta andaġ atlġ orun-ta andaġ atlġ ötde.
Abh 3832 … n yol-lar-nıŋ adın nom-ta ulatı-lar-ta ḳılġuluḳ törü-si yme andaġ oḳ.
Abh 3586 kentü adın alḳu tıldaġ-larıġ tıdmaḳ kėdermek-lig yaŋġarıḳ-ı andaġ oḳ erür.
Abh 4038 eşidmek (bilmek) tuymaḳ-ta ulatı-lar yme andaġ oḳ.
KB 6544 maŋa rabbım aysa nelük ḳıldıŋ andaġ / negü tıldaġım bar uwutḳa tuşıḳtım
Abh 822 … in bolur adaġalı boşġud-suz tėp答yörüg töz-inçe erser yarası andaġ oḳ ol.
Abh 1240 ançulayu oḳ burḫan-lıġ kün tŋri yme andaġ oḳ.