İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

arz*

74 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
2.112
geçiş
782,7
milyonda
74
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası13341,3
Kutadgu Bilig1401.903,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.956799,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,29
KuT D 0,47
KB D 0,83
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: arzı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
rûyı19055811,195,7613,531.218,8
ayakdır15919211,147,0512,511.439,0
tûlen14615711,047,2112,001.403,1
edîmi13713910,967,3011,631.370,3
beledi10126910,445,919,88671,5
iklîmi743169,965,228,37410,2
tûlı681269,966,438,15517,1
nehârı661089,936,618,04526,1
vechi602379,715,347,55343,0
rûyi49999,506,306,91360,7
adımdır647859,503,707,39215,1
hâliye46659,446,826,72388,6
tilek441069,346,056,53303,5
ma‘rifet421389,265,606,35257,9
tûlu412229,174,886,19206,0
büldân32908,905,835,56208,3
yüz20612.2728,871,429,00150,3
ayak364118,873,815,57126,0
cenâbı417878,863,065,63103,4
ekâlîmi301648,754,875,29150,1
seksen409468,742,765,3986,0
deri325038,653,345,1092,4
mukaddes26318,647,075,06236,5
pâdişâha292898,634,005,05109,2
tûli26498,626,405,04196,4
ederek492.0898,581,915,1358,3
ibtidâ441.7478,552,014,9857,1
varınca361.1388,502,344,8159,7
elli522.7458,451,604,8346,0
mukaddes’de22208,407,464,66223,3
kâmil361.4468,371,994,4946,0
misli242828,363,764,5482,6
bulunup242988,353,694,5280,1
yokdur674.6458,341,204,6336,4
dakîka21488,326,134,52147,7
derece21698,305,604,49128,9
mahzarlar20218,267,254,44194,9
beledî20298,266,784,43167,1
kâlây20388,256,394,42150,6
devlete211998,224,074,3181,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.112) →
EÇS X Y76a–Y76b Bi-kavli Tevârîh-i Yanvân rûy-ı arzda imârât-ı azîmelerden evvelâ biri Mısır'dır, biri Bağdâd'dır …
EÇS X Y353a–Y353b … Nîl kenârında bir dürr-i beyz-âsâ câmi‘u'n-nûrdur. Tûlen ve arzan yüz onar ayakdır. İki yan ve bir kıble kapusu ve bir tabaka …
EÇS IX Y343a "Eyledir, ol Beyt-i şerîfin içine kadem basan, rûy-i arzda nereye basarsın?" demişler, zîrâ Beyt-i şerîfe girmek şart …
EÇS III 133a … at ü derîce vü (---) dakîkadır. Ve arz-ı beledî (---) (---) arzda olmağıla âb [u] hevâsı i‘tidâl üzredir.(---) .
EÇS X Y383a–Y383b Bu şehirden Y 383b kalkup yine cenûba Nîl kenârınca arz-ı hâlî yerler ile yedi sâ‘at Nîl-i mübârek devr eder, ol kenâ …
EÇS X Y364a–Y364b … olmuş bir mesîregâh câmi‘-i rûşendir. Tûlü toksan adımdır, arzı altmış adımdır. Ve derûn-ı câmi‘de cümle amelî ve gayrı mer …
EÇS IV 399a … kal‘a-i Sıfet'e ve şehr-i Taberistân ve şehr-i Askalân'a ve Arz-ı Hasan'a etmemiş ola." deyü nâmesin Ahlat pâdişâhına gönderi …
EÇS III 19a … mûsları var kim her biri Dâbbetü'l-arz'a ve sevr-i hamele-i arza benzer kara câmûslardır. Bunların hıfz [u] hirâsetleriyçün …
KB 4072 bu ḳurḳa tegip er tapınsa birer / iḍi keḍ tusulur begi arzu yir
EÇS III 4b … bî-riyâya dahi Şâm-ı cennet-meşâm üzre hacc-ı şerîfe gitmek arzûları düşüp niyyet-i hâlisa ile azîmet etdik. Allahümme yessir.