İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atma*

26 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
130
geçiş
48,2
milyonda
26
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig454,4
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11948,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,59
DLT D 0,00
DK D 0,55
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atmaga) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tüfeng1938310,257,014,33148,2
lağım71309,787,132,6355,7
otḳa4229,758,882,0042,1
tutmak399,479,761,7335,7
dikme3129,449,341,7333,7
mancınık3189,388,761,7331,0
hâlî61939,256,332,4241,0
kumbara3489,117,341,7224,8
veyâ3509,097,281,7224,5
top211.1399,085,584,49122,1
tüfenk3529,087,231,7224,3
iktidârları3549,067,171,7224,0
başlayup51899,006,102,2032,6
kabak3668,976,881,7222,8
suya41668,795,971,9725,3
ok42008,635,701,9623,8
başladılar31748,345,481,6917,0
olmayup87068,294,882,7338,8
kadem32697,944,851,6714,4
dünya32957,854,721,6713,9
âteş33637,644,421,6512,7
kurşum45397,614,271,9016,1
kal‘adan57427,554,132,1119,2
berâber34167,494,231,6411,9
topları47317,253,831,8613,8
aslâ61.7476,713,162,1715,6
taş31.0926,332,831,496,6
murâd41.7046,162,611,677,8
girüp31.3696,042,511,435,5
küffâr31.6035,832,281,384,7
aşağı31.6355,802,251,374,6
zîrâ63.5895,722,121,888,4
nâm42.6075,581,991,505,1
askeri32.0495,501,931,283,6
hemân53.8655,361,751,575,1
deyü66.0075,001,371,504,1
kadar34.2584,490,870,780,9
ü711.2954,330,691,001,4
yedi34.8534,300,680,650,6
ve83147.9194,200,542,8511,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (130) →
DLT I, 129 Kelse kişi atma aŋar örter kül-e / Baḳḳıl aŋar edgülükün aġzın küle
EÇS IV 280b … na ve kazları sayd ederek ve tola ve tarraş ve zağarlar ile atmaca ve karagözler ile keklik ve bıldırcınlar şikâr ederek ve Ur …
KB 3624 körürde küyürme özüŋni küçün / özüŋ otḳa atma bu dünya üçün
EÇS VI 160a–160b … ri ve beş tazı ve beş zağar ve iki doğan ve beş dâne Hersek atmacası verdi kim bir diyârda misli yokdur ve beş çuka ve beş donlu …
DK VI 60 … aşagadan yuḳaru baḳmaz-mısın ḳarşuŋa ala ḳaz geldi şāhinüŋ atmaz-mısın ṣaru ṭonlu selcen ḫatun işarat ider görmez-misin seni deve …
EÇS VIII 327a–328a … termeğe kâdir olmayup verâ-yı cidârda püskürme nâm lağımlar atmağa cidd [ü] ihtimâma başlayup âlât-ı âteş-bâzlıklar ile ceng e …
EÇS VII 108b … ı var, ammâ cümle Rûm yiğitleridir, zîrâ Tatar kavmi tüfeng atmak bilmezler ve tüfengden korkup tüfengin olduğu yere "Mıltık …
EÇS III 57a … assî kapusu vardır. Nemrûd-i la‘în Hazret-i İbrâhîm'i âteşe atmazdan mukaddem bu mağaraya aç ve susuz olsun deyü haps eder. Bi-e …
KB 1284 özüŋ otḳa atma bu dünya üçün / kişi neŋin alma küçeme küçün
EÇS VI 181a … ekiz kerre bu kal‘a muhâsara çeküp bu büyük topları küffâra atmağa aslâ tenezzül etmemişlerdir, zîrâ bu topları düşman bir vec …