İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bastı

10
geçiş
3,7
milyonda
21.809.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig454,4
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,59
DLT D 0,00
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bastı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bilig34727,677,741,7226,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bastı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
KB 218 uḳuş birle tuttı ajun tutġuçı / bilig birle bastı boḍun basġuçı
EÇS VIII 197a Bu bast-ı mukaddemed[en] murâd [u] merâm u muhassal-ı kelâm oldur ki …
DLT II, 74 … aturġan / Tawlaḳ yaġıġ ḳatarġatı / Boynıtı tutup ḳadırġan / Bastı ölüm aġtaru
DLT II, 74 … taturġan / Yawlaḳ yaġıġ ḳaçurġan / Oġraḳ süsin ḳaytarġan / Bastı ölüm aḫtaru
EÇS III 52b … iniz" deyü ana nazîre hikâyet-i sergüzeşt [u] serencâmımızı bast-ı hikâye etdik.
KB 1968 boḍunuġ bilig birle bastı begi / bilig bolmasa işke yaḳmaz ögi
KB 2425 ḳılıç birle aldı kör il alġuçı / ḳalem birle bastı ol il basġuçı
KB 1053 yaraşıḳ tadular ḳarıştı için / küçendi biri tuttı bastı üçin
KuT T. 34/31a1 103 ḳaçan boyun sudılar erse bastı anı alnı üze
EÇS IV 214b … e Saçlı kâfirleri üzre musallat olmağa başladılar." deyü bu bast-ı mukaddime[y]i Firârî Mustafâ Paşa'ya takrîr edince âlem-i h …