İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dini*

25
geçiş
9,3
milyonda
15
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası15393,8
Kutadgu Bilig340,8
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,65
KB D 0,29
DK D 0,33
EÇS D 0,55

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dini) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
taŋrı69097,726,482,4242,2
içinde34.2734,523,241,558,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
KuT T. 35/37a2 … öldüreyin musanı ündesün iḍisini men ḳorḳar men kim aḍnatsa diniŋizni azu belgürse yer içinde fesadnı
KB 6135 diniŋni aġır tut bu dünyaŋ uçuz / aġır ḳılġa diniŋ ay bilgi ögüz
KB 6135 diniŋni aġır tut bu dünyaŋ uçuz / aġır ḳılġa diniŋ ay bilgi ögüz
DK XI 22 … ise yüzüm dönmedüm yüzi dönmez ḳılıcum ele aldum muḥammedüŋ dini 'işḳına ḳılıç urdum aġ meydanda yumrı başı ṭopça kesdüm and …
EÇS VI 89a "Gelün, Îsâ dinine girüp Hıristiyan olun" dedikde yine tekrâr Macarlar "Bu pap …
EÇS IX Y257a … rduklarından Fevrî da‘vete icâbet edüp civâr-ı Muhyiddîn'de din-i İslâm ile medfûndur.}
KuT T. 37/8a3 7 ey anlar kim taptılar eger yari bėrse siz taŋrınıŋ diniḳa yari bėrür sizke üstüvar ḳılur aḍaḳlarıŋıznı
KB 3338 baḳa kördüm emdi dinim yigliki / bu yirde köründi özüm yigliki
EÇS II 351b … kadar askeriyle ol vezîr der-i devlete gelem derken, gelme dinilüp ve bir mansıb ihsân olunmayup başına kasd ideler. Ol dahi c …
KuT T. 34/48b3 7 Eşitmedimiz munı aḫir dini içre ermez bu meger yalġan