İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eğer

1.172
geçiş
434,3
milyonda
211.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
31
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.172478,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,93

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
eğer1.1721.172
‘eğer44

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: eger) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 293 geçiş  ↔  AH 9 geçiş

benzerlik 0,03

Karşılaştırılan yazılışlar: eger, ėgėr

KB 6 geçiş  ↔  AH 9 geçiş

benzerlik 0,03

Karşılaştırılan yazılışlar: eger, ėgėr

KuT 293 geçiş  ↔  KB 6 geçiş

benzerlik 0,04

Karşılaştırılan yazılışlar: eger, ėgėr

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ise10381910,735,189,87552,9
olursa261689,315,484,98150,7
olsa335309,314,165,42130,1
gelirse17568,836,454,08124,1
müslim192018,824,774,2090,7
ederse161188,675,293,9088,3
sorsalar13198,487,623,59123,6
olunursa13268,477,173,58111,3
benim196538,413,073,8447,8
evsâfın13998,395,243,5170,8
piyâde165248,273,143,5441,6
olmasa11768,175,383,2462,2
su’âl144258,173,243,3538,3
eydür144808,123,073,3035,2
mâvaka‘ı10618,055,563,1059,2
beni123548,013,293,1133,5
tahrîr333.0268,011,653,9130,7
benî161.0107,912,193,1223,7
bahren9597,905,462,9351,9
berren9607,905,432,9351,6
bizi124817,892,842,9826,9
halâs159277,872,223,0422,8
su181.3677,861,923,1221,6
ederler404.5657,841,333,8225,9
âdem323.7177,741,313,3720,0
olur466.0127,711,143,7022,6
etsek8937,704,632,7136,7
pâdişâhım92927,653,152,6623,5
eylesek81437,644,012,6529,9
ederseniz7217,596,582,6252,6
eyle202.2537,581,352,7213,3
de128967,571,952,5714,7
böyle171.8347,531,422,5812,2
mısır182.2877,411,182,379,4
isyân71787,413,502,4121,4
bûdî697,387,582,4456,5
gider96017,382,112,3012,6
olsalar6177,376,672,4346,0
istersen6277,366,002,4139,5
ednâ6457,345,262,3932,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“eğer” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.172) →
EÇS IV 357b–358a … ayrı şikâra bakmaz ve asla ceng etmez. Ammâ Yezîdî gazanfer eğer aç ve eğer tok Yezîdî'dir elbette ceng eder ve gâyet bed-çe …
EÇS V 113a–113b Andan hâkim-i hâmis âşi[r]i bâb nâ’ibi eğer kadı ve eğer e’imme ve hutebâ ve meşâyihân cümle bunun hükm …
EÇS VIII 312a Eğer bu Aktabya câniblerinden muhâsara olunsaydı niçe kerre yüz …
EÇS V 59a–59b … mi bin kile buğday 59b ve un ve sâ’ir zahîre göndermişim. Eğer mümkün ise bir ceng arasında kâfire bir velvele gösterüp bi …
EÇS X Y186a … r çekerler. İllâ kâ’immakâm defterdârın iki atları mücevher eğer ve rahtlı ve altun zencîrli, mâ‘adâsı sîm eğer ve sîm rahtl …
EÇS IX Y165b–Y166a … leri binâ olunmuşdur. Ve lâkin etrâfında handakları yokdur. Eğer handakı olsa bir metîn kal‘a olurdu. Ve bu cirmde olan varo …
EÇS III 17b … eyleye mürğ-i hoş-elhân / Karârgâh edinüp envâ‘-ı mürgân / Eğer bir sud'olursa sebze-zârı / Anı kim görse kalmaya karârı / …
EÇS VIII 329a El-hâsıl bu hâl üzre eğer donanma-i hümâyûn gemilerinden ve eğer kal‘adan minvâl-i meşrûh üzre üç yaylım toplar ve tüfengler …
EÇS VI 46a Eğer dünyâ bekâ bûdî / Muhammed Mustafâ bûdî / Eğer hüsneş bekâ …
EÇS II 343b–344a … lî hâlâ hayâttadır ve yine hâmiledir" dedi. Hakîr eyitdim: "Eğer hâmile ise karnındaki birâderini bek bağlan, belki vâlidesi …