İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ele*

74 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
365
geçiş
135,3
milyonda
74
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Manichaica I-III1485,7
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı7215,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi355145,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Man D 0,00
KuT D 0,00
DLT D 0,00
DK D 0,70
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ele) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
emrüküm373711,569,856,08505,8
çekme162310,409,333,99190,4
el3245410,326,035,57206,9
un14969,967,073,71111,7
elden13719,937,403,58110,1
elmelik7509,117,022,6355,2
deyüp371.9719,024,125,73142,5
verüp281.7228,783,914,94100,1
bezmi5138,768,472,2351,0
fî82908,644,672,7236,7
getirüp137708,553,963,3747,3
çekmen448,479,852,0054,6
yapışmadan4108,458,531,9941,2
alup302.4598,443,494,9991,2
hâtırın4178,427,761,9936,1
mesti4258,397,211,9932,7
geçmiş4318,376,901,9830,9
ince51538,314,922,1624,6
gam4608,275,941,9725,4
getürüp41108,115,071,9420,5
eşşeyh119818,063,373,0031,7
tenzilü338,069,851,7341,0
geçirüp52508,064,212,1219,8
girîbânların358,059,111,7334,3
hâtırların378,058,631,7331,4
süzüp388,048,441,7330,4
girîbânı3108,038,111,7328,8
girdi41378,034,751,9318,8
tumanbay’ı3128,037,851,7227,5
girîbânın3178,017,351,7225,2
muhammed97838,013,412,7226,3
eyyâmi3208,007,111,7224,1
harâmîleri3227,996,981,7223,5
felekden3327,956,441,7121,1
abdullâh41877,894,301,9016,4
beğim3507,895,791,7018,4
felek3687,835,351,6916,5
def‘i42287,794,021,8814,8
şâh99867,773,082,6422,6
yolun3887,764,981,6815,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (365) →
EÇS III 172a … âli tebârımsın!" deyü yine hatt-ı şerîf geldi. Hemân paşa "el-emrü emrüküm" deyüp süvâr olup sarây kapusundan taşra fermân-ı p …
EÇS V 7a Varan vüzerâlar da "N'ola, her birisi ele girdikde katl edelim" deyü şeyhülislâm ve kadıaskereyn huzû …
EÇS VII 95a … rdâb-ı Tuna'dır, Hudâ gemileri ve benî âdemleri ol girdâb-ı elemden halâs eyleye, ammâ bu Tahtalı'dan aşağısı selâmetdir.
EÇS III 123a Hummâ elemin çekdim yok zerrece dermânım / Himmet ediniz bize [de] Akyaz …
EÇS IX Y25b … up firâr ederken kayd-bend edüp öbür gulâmın dahi girîbânın ele alup bunları kaçıran herîfleri şer‘a da‘vet etdik. Yeniçeri …
DK VI 47 … r ḳan ṭuralı yigitlerin aġlar gördi aydur mere elçe ḳopuzum ele aluŋ meni ögüŋ ṣaru ṭonlu ḳız 'işḳına bir
EÇS II 358a–358b … ra sana bir âdem göndereyim, hemân bana benzer, anın ile el ele verüp bu şehr içre reftâr ederek bana gelüp ziyâret eyle. S …
EÇS I 161a … cemî'dir. Kabri Şîrâz'dadır. Bunlar at kılından ve harîrden elekler yapup kâr ederler. Bunlar dahi ordu-yı İslâm'da lâzımlı esn …
EÇS I 213b … düp bey‘ ederlerdi. Pirinci değirmenden çeküp pâk [ü] rakîk eleyüp, andan hamîr edüp furunda pişirüp, ba‘dehu cüllâb edüp elek …
EÇS VI 118b … yüz araba size yeter ve kal‘a-i Komaran'a sizi götürürler. Elem çekmen amânım amândır" deyü beş aded gelen kâfirlerin boğaz …