İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

elgin

31
geçiş
11,5
milyonda
9.096.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift21.974,3
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Kutadgu Bilig24326,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık2725,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,33
Mait D 0,33
KB D 0,74
DLT D 0,00
AH D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimHuastMaitUKuTKBDLTAHToplam
elgin22··241231
elgiŋ···3111·15
ėlgin·31····4
elġiŋ····1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: elgin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Mait 5 geçiş  ↔  KB 24 geçiş

benzerlik 0,10

Karşılaştırılan yazılışlar: elgin, ėlgin

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sunup32910,6810,141,7336,5
tutup57910,549,432,2355,8
bitig817710,308,942,8283,8
tilin41269,718,431,9939,0
birdi52269,327,912,2345,1
ḳıldı32788,316,881,7222,7
ilig56048,016,492,2135,3
öz46007,706,181,9726,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“elgin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (31) →
KB 3958 ḳapuġ açtı terkin ol utru çıḳıp / selam ḳıldı tuttı kör elgin alıp
KB 2069 oŋ elgin ḳılıç tutsa ursa salıp / sol elgi bile neŋ ülese alıp
KB 3896 … MIŞIN AYUR / / devat ḳoldı kaġaz yana oḳ ilig / ḳalem aldı elgin bitidi bitig
KB 3178 ilig me bitisü öz elgin bitig / oḳısu ilig yarlıġın ol tetig
KB 5642 yıraḳ eştür erdi ḳulaḳ tutsa ma / bu kün boldı elgin özüm imleme
KB 1367 bela küç yirinde sen eḍgü ḳılın / boḍunuġ sewindürgil elgin tilin
KB 3959 yana kirdi oḍġurmış elgin tutup / orun ḳıldı törde aġırlap öpüp
KB 4972 toḳıdı ḳapuġ aḳru elgin tutup / turup çıḳtı terkin ḳadaşı uḳup
AH 121–124 … lik içre ḳanı ḫayr yidi bilig bilmegendin bir ança boḍun öz elgin but itip iḍim bu tidi
KB 1496 tüketti bitig türdi badı tutup / alıp oġlıŋa birdi elgin sunup